Page 106 - physics5
P. 106
90 บทที่ 15 | แม่เหล็กและไฟฟ้า ฟิสิกส์ เล่ม 5 ฟิสิกส์ เล่ม 5 บทที่ 15 | แม่เหล็กและไฟฟ้า 91
ำ
ำ
ครูให้นักเรียนศึกษาการส่งกาลังไฟฟ้าจากรูป 15.64 ในหนังสือเรียน และนาเสนอผลการศึกษา
ึ
ำ
ี
ื
ั
จากน้นครูนาอภิปรายจนสรุปได้ว่า ในการส่งกาลังไฟฟ้าต้องเปล่ยนแปลงความต่างศักย์สูงข้นเพ่อลด
ำ
การสูญเสียกาลังไฟฟ้าในสายส่ง แล้วลดความต่างศักย์ลงจนเหมาะสมและลดอันตรายในการใช้งานก่อน
ำ
้
ู
ี
ส่งให้กับผ้ใช ตามรายละเอียดในหนังสือเรียน และครูอาจให้นักเรียนสืบค้นเพ่มเติมเก่ยวกับอันตรายของ
ิ
กระแสไฟฟ้าแรงสูง
ครูต้งคาถามว่า ในการส่งกาลังไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้ามายังบ้านเรือน การเปล่ยนแปลงความต่างศักย์ให ้
ั
ำ
ำ
ี
ำ
่
ึ
มีค่าสูงข้นและตำาลงทาได้อย่างไร ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ โดยไม่คาดหวัง
ี
ำ
คาตอบท่ถูกต้อง จากน้นครูและนักเรียนอภิปรายร่วมกันจนสรุปได้ว่าการเปล่ยนแปลงความต่างศักย์ไฟฟ้า
ั
ี
หรืออีเอ็มเอฟของไฟฟ้ากระแสสลับให้สูงขึ้นหรือต่ำาลงทำาได้โดยใช้หม้อแปลง
ำ
ั
จากน้นครูอาจสาธิตกิจกรรมหม้อแปลงหรือยกสถานการณ์การทางานของหม้อแปลงตามรายละเอียด
ี
ในหนังสือเรียน ให้นักเรียนอภิปรายร่วมกันเก่ยวกับความสัมพันธ์ของความต่างศักย์หรืออีเอ็มเอฟ
เหนี่ยวนำา กับจำานวนรอบของขดลวดทั้งสอง จนสรุปความสัมพันธ์ตามสมการ (15.11)
ครูอาจถามชวนคิดในหนังสือเรียนหน้า 98 ให้นักเรียนอภิปรายร่วมกันโดยครูเปิดโอกาสให้นักเรียน
แสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ แล้วครูนำาอภิปรายจนได้แนวคำาตอบดังนี้
แนวคำาตอบชวนคิด
หากเปลี่ยนแหล่งกำาเนิดไฟฟ้ากระแสสลับซึ่งต่อเข้ากับขดลวดปฐมภูมิของหม้อแปลง เป็นแหล่งกำาเนิด
ไฟฟ้ากระแสตรงที่มีค่าคงตัว เมื่อเปิดสวิตซ์ให้แหล่งกำาเนิดไฟฟ้าทำางาน หลอดไฟที่ต่ออยู่กับขดลวด
ทุติยภูมิจะสว่างหรือไม่ เพราะเหตุใด
แนวคำาตอบ ทันทีเปิดสวิตซ์จะสังเกตเห็นหลอดไฟสว่างชั่วขณะ หลังจากนั้นหลอดไฟจะไม่สว่าง
เพราะในขณะที่เปิดสวิตซ์ กระแสไฟฟ้าที่ผ่านขดลวดปฐมภูมิเปลี่ยนแปลงจากไม่มีกระแสไฟฟ้าเป็น
มีกระแสไฟฟ้า เกิดการเปลี่ยนฟลักซ์แม่เหล็กชั่วขณะทำาให้เกิดอีเอ็มเอฟเหนี่ยวนำาที่ขดลวดทุติยภูมิ
ทำาให้หลอดไฟสว่างชั่วขณะ หลังจากนั้นเมื่อกระแสไฟฟ้าคงตัว ทำาให้เกิดฟลักซ์แม่เหล็กคงตัวผ่าน
ขดลวดทั้งสองของหม้อแปลง จึงไม่เกิดอีเอ็มเอฟเหนี่ยวนำาที่ขดลวดทุติยภูมิ ทำาให้หลอดไฟไม่สว่าง
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
