Page 80 - หน้าปกรายงานประจำปี 64

ผลการดำเนินงานคลินิกใหคำปรึกษาดานจิตสังคม ภายใตบันทึกขอตกลงวาดวยความรวมมือ (MOU) ทั้ง 3 ฉบับ

ประกอบดวย ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2557 – 2559) ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2560 – 2562) และปจจุบันฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2563 – 2565)
มีจำนวนทั้งสิ้น 25 ศาล ประกอบดวย ศาลจังหวัด ศาลแขวง ศาลเยาวชนและครอบครัว โดยมีผูเขารับคำปรึกษา
รวมจำนวนทั้งสิ้น 19,977 ราย ในจำนวนนี้มีผูกลับไปกระทำความผิดซ้ำ จำนวน 238 รายคิดเปนรอยละ 1.19 ของผูเขารับ

คำปรึกษาจากคลินิกใหคำปรึกษาดานจิตสังคมทั้งหมด (ขอมูลตั้งแตพ.ศ. 2557 – มิถุนายน 2564) การดำเนินงานโดย
การสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานคณะกรรมการปองกันและปราบปรามยาเสพติด (สำนักงาน ป.ป.ส.) ที่ผานมา

มีขอดีประการแรก คือ ศาลที่ดำเนินงานคลินิกใหคำปรึกษาดานจิตสังคมไดรับงบประมาณสนับสนุนที่เพียงพอ โดยไมตอง
ขอรับการจัดสรรงบประมาณจากสำนักงานศาลยุติธรรมเอง และขอดีประการที่สอง คือ มีภาคีเครือขายที่เชี่ยวชาญ
ในการแลกเปลี่ยนและเรียนรูรวมกันเกี่ยวกับการใหคำปรึกษาดานจิตสังคมอยางมีคุณภาพ แตอยางไรก็ตามพบวามีขอดอย

ประการสำคัญ คือ งบประมาณที่ไดรับการสนับสนุนจากสำนักงานคณะกรรมการปองกันและปราบปรามยาเสพติด
(สำนักงาน ป.ป.ส.) มีความไมตอเนื่องประมาณ 1 – 2 เดือน และไมมีผลยอนหลังในชวงรอยตอของปงบประมาณ

เนื่องจากเปนกระบวนการปกติของการตัดโอนงบประมาณระหวางหนวยงาน อันสงผลกระทบตอการใหคำปรึกษาอยางตอเนื่อง
และการบริหารจัดการทรัพยากรตางๆ อยางมีประสิทธิภาพของคลินิกใหคำปรึกษาดานจิตสังคม อีกทั้ง ยังไมสามารถ
ทราบไดวาภายหลังสิ้นสุดบันทึกขอตกลงวาดวยความรวมมือ (MOU) ฉบับปจจุบันแลว (พ.ศ. 2563 - 2565) จะยังคง

ไดรับงบประมาณสนับสนุนอยางแนนอน ตอเนื่องและยั่งยืนตลอดไปหรือไม
2. การใหคำปรึกษาดานจิตสังคมโดยผูกำกับดูแลผูถูกปลอยชั่วคราวที่มีหนาที่ใหคำปรึกษา ภายใตพระราช

บัญญัติมาตรการกำกับและติดตามจับกุมผูหลบหนีการปลอยชั่วคราวโดยศาล พ.ศ. 2560
พระราชบัญญัติมาตรการกำกับและติดตามจับกุมผูหลบหนีการปลอยชั่วคราวโดยศาล พ.ศ. 2560 มีวัตถุประสงค 
เพื่อเสริมสรางประสิทธิภาพในการปองกันการหลบหนีหรือภัยอันตรายหรือความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในระหวางที่

ผูตองหาหรือจำเลยไดรับการปลอยชั่วคราวจากศาล โดยกำหนดใหศาลมีอำนาจแตงตั้งผูกำกับดูแลผูถูกปลอยชั่วคราว
ที่มีหนาที่ใหคำปรึกษา เพื่อปรับเปลี่ยนทัศนคติและพฤติกรรมของผูรับคำปรึกษาใหเปนไปในทิศทางที่ดีขึ้น และระเบียบ

คณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรมวาดวย คุณสมบัติ ลักษณะตองหาม การแตงตั้งและการฏิบัติหนาที่ของผูกำกับดูแล
ผูถูกปลอยชั่วคราว การจายคาตอบแทน และคาใชจายของผูกำกับดูแลผูถูกปลอยชั่วคราวคาพาหนะแกผูถูกปลอยชั่วคราว
ที่ยากไร เงินสินบนแกผูแจงความนำจับ และเงินรางวัลแกเจาหนาที่ผูจับผูถูกปลอยชั่วคราวโดยศาลที่หลบหนี พ.ศ. 2561

และที่แกไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2564 กำหนดใหการใหคำปรึกษาดานจิตสังคม หมายความรวมถึง การใหคำปรึกษา
เพื่อปรับเปลี่ยนทัศนคติ และพฤติกรรมของผูรับคำปรึกษาใหเปนไปในทางที่ดีขึ้นเพื่อปองกันการหลบหนี การกระทำ

ความผิดหรือกอเหตุราย ดังนั้น จะเห็นไดวาการใหคำปรึกษาดานจิตสังคมโดยผูกำกับดูแลผูถูกปลอยชั่วคราวที่มีหนาที่
ใหคำปรึกษา ตาม พ.ร.บ. และ ระเบียบ ก.บ.ศ. ดังกลาว จึงมีวัตถุประสงคและลักษณะการดำเนินงานที่สอดคลองกัน
กับการใหดำเนินงานคลินิกใหคำปรึกษาดานจิตสังคมในระบบศาลภายใตบันทึกขอตกลงวาดวยความรวมมือ (MOU)

พ.ศ. 2563 – 2565 ทั้งนี้ ระเบียบ ก.บ.ศ. ไดกำหนดแนวปฏิบัติเกี่ยวกับคุณสมบัติ การแตงตั้ง หนาที่ คาตอบแทน
วิธีการ หลักฐานและเอกสารการเบิกจายคาตอบแทนของผูกำกับดูแลผูถูกปลอยชั่วคราวที่มีหนาที่ใหคำปรึกษาไวโดย

ละเอียดดวยแลว
2.1 กรณีศึกษากลุมศาลที่มีการดำเนินงานคลินิกใหคำปรึกษาดานจิตสังคม ภายใตบันทึกขอตกลงวาดวยความ
รวมมือเพื่อการดำเนินงานใหคำปรึกษาดานจิตสังคมแกผูตองหาหรือจำเลยคดียาเสพติดในระบบศาล ป พ.ศ. 2563 – 2565

จำนวน 25 ศาล
พบวา รอยละ 44 มีการแตงตั้งผูกำกับดูแลผูถูกปลอยชั่วคราวที่มีหนาที่ใหคำปรึกษา และเบิกจายคาตอบแทน

ผูใหคำปรึกษา ตามที่ พ.ร.บ. และระเบียบ ก.บ.ศ. กำหนด โดยบุคคลที่ไดรับการแตงตั้งเปนผูกำกับดูแลผูถูกปลอยชั่วคราว
ที่มีหนาที่ใหคำปรึกษาสวนใหญ มาจากผูมีความรูและประสบการณดานการปฏิบัติงานในสาขาตางๆ จากบัญชีผูใหคำปรึกษา
ดานจิตสังคมประจำศาล ไดแก ผูประนีประนอม อาจารยมหาวิทยาลัย ผูอำนวยการสถานศึกษา นักสังคมสงเคราะห