Page 16 - ห่วงโซ่คุณค่าข้าวหอมมะลิอินทรีย์
P. 16
บทที่ 2
การตรวจเอกสาร แนวคิดและทฤษฎี
2.1 การตรวจเอกสาร
ในการตรวจเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผู้วิจัยได้ทำการตรวจเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่
คุณค่าการผลิตสินค้าเกษตร ผลการตรวจเอกสาร งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง มีดังนี้
2.1.1 งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่คุณค่า
การวิเคราะห์ห่วงโซ่คุณค่าจะมุ่งเน้นให้ความสำคัญกับกิจกรรมตั้งแต่กิจกรรมการจัดหาแหล่ง
วัตถุดิบ การแปรรูป กิจกรรมการส่งมอบสินค้า การบริการให้กับลูกค้า โดยมุ่งสร้างความสามารถการแข่งขัน
ทางธุรกิจและองค์กร ด้วยการวิเคราะห์คุณค่าเพิ่มที่เกิดขึ้นในแต่ละขั้นตอน เพอเชื่อมโยงกิจกรรมต่าง ๆ ของ
ื่
องค์กร โดยแบ่งกิจกรรมห่วงโซ่คุณค่าเป็น 2 กิจกรรม คือ กิจกรรมหลัก (Primary Activities) และกิจกรรม
สนับสนุน (Support Activities) ศักดิ์นรินทร์ แก่นกล้า (2559) ได้ศึกษาห่วงโซ่คุณค่าของผลิตภัณฑ์ข้าว
อินทรีย์อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ ตามแนวคิดห่วงโซ่คุณค่าของ Michael E. porter โดยกิจกรรมหลัก
ประกอบด้วย 1) การนำเข้าปัจจัยการผลิตของเกษตรกรจะมีการนำเข้าอยู่ 2 ปัจจัย คือ เมล็ดพันธุ์ข้าว และ
การจัดเตรียมพื้นที่เพาะปลูก 2) การเพาะปลูกของเกษตรกรจะมีขั้นตอน คือ การเตรียมต้นข้าวก่อนการ
เพาะปลูก การเตรียมดิน การเพาะปลูก การบำรุงดูแลรักษาระหว่างเพาะปลูก การกำจัดวัชพืชและศัตรูพช
ื
และการบริหารจัดการน้ำ 3) การเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลผลิต การเก็บเกี่ยวจะมี 2 ลักษณะ คือ โดยใช้
แรงงานคน และใช้รถเกี่ยวนวดข้าว การจำหน่ายจะแบ่งบางส่วนจำหน่ายเป็นข้าวเปลือก และมีการแปรรูปเป็น
ข้าวสารโดยโรงสีข้าวของกลุ่ม และบรรจุถุงแบบสุญญากาศเพื่อจำหน่าย 4) การตลาดและการขาย เกษตรกร
จัดจำหน่ายโดยตรงให้ลูกค้าไม่ผ่านพ่อค้าคนกลาง 5) การบริการ ไม่มีบริการหลังการขาย เมื่อจำหน่ายสินค้า
ผู้บริโภคชำระเงินก็เสร็จสิ้นกระบวนการ ด้านกิจกรรมสนับสนุน ประกอบด้วย 1) โครงสร้างพื้นฐานขององค์กร
เป็นการรวมกลุ่มเกษตรกรที่ทำการเพาะปลูกข้าวแบบเคมีแล้วเปลี่ยนมาเพาะปลูกแบบอินทรีย์ 2) การบริหาร
และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มีการอบรม เพิ่มพูนความรู้ และศึกษาองค์ความรู้ใหม่ๆ 3) การพัฒนา
ึ่
เทคโนโลยี มีการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการเก็บเกี่ยว และการบรรจุภัณฑ์ 4) การจัดซื้อจัดหา เกษตรกรจะพงพา
ตนเองเป็นหลักในการจัดหาวัตถุดิบที่มีตามธรรมชาติในพื้นที่ นอกจากนี้ยังมีการศึกษาห่วงโซ่คุณค่าของการ
ปลูกข้าวหอมมะลิอินทรีย์ในจังหวัดสุรินทร์ ซึ่งพบว่า ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เริ่มตั้งแต่เกษตรกร ข้าวเปลือกจาก
เกษตรกรเกือบทั้งหมดจะถูกนำมาขายให้กับสหกรณ์การเกษตร และ สหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.
ก.ส. (สกต.ธ.ก.ส.) ซึ่งมีโรงสีในการจัดการแปรสภาพข้าวเปลือกเป็นข้าวสาร และเป็นผู้ประกอบการบรรจุถุง
ด้วย โดยส่งข้าวสารบรรจุถุงไปยังพ่อค้าส่ง และพ่อค้าบริษัทเพื่อส่งออก สำหรับส่วนที่บริโภคภายในประเทศจะ
