Page 118 - Microsoft Word - คำนำ-สารบัญ.doc
P. 118
112
่
ั
่
้
่
่
ั
ั
ื
่
่
ั
้
ื
่
ิ
้
ขนานกบพนและเส้นแบงแดน ผูเล่นแตละฝ่ายจบเชอกจากหวแถวเรียงตอๆกน เมือเรมเล่นตางฝ่ายตางตอง
็
ึ
ํ
พยายามดงให้ฝ่ายตรงข้ามหลุดล้าเลยเข้ามาในแดนตน ฝ่ายใดหลุดล้าถือเปนฝ่ายแพ ้
ํ
ื
้
กฬาพืนเมอง (Rural sports)
ี
ุ
ื
ี
ื
ื
ั
ี
้
กฬาพนเมืองหรอกฬาพนบาน กบ การละเล่นพนเมืองหรอการละเล่นพนบาน คําสองคํานในปจจบน
ื
้
้
้
้
ั
ั
้
ื
้
ี
ื
เปนคําทีเกอบจะแยกกนไม่ออกวาเปนอยางไร และสามารถนาไปเล่นหรอแข่งขันทดแทนกนได โดยบางครงก ็
ั
่
ื
็
็
่
่
ํ
ั
ั
ื
้
้
สามารถนาเอาการละเล่นพืนบ้านมาแข่งขันเป็นกีฬา เช่น การเล่นเดินโถกเถก ก็สามารถนํามาแข่งขันเป็น
ํ
้
ื
่
้
ิ
ั
ิ
่
ึ
แข่งวงโถกเถกได เพอใหเกดความเข้าใจตรงกัน จงขอจําแนกคําสองคําดงน ้ ี
้
ื
ื
้
ื
้
ิ
้
็
ิ
้
ี
1. กฬาพนเมืองหรอกฬาพนบาน เปนกจกรรมประเภทการแขงขัน ประกอบดวย พฤตกรรมการ
่
ี
้
เล่นแบบอสระ ไม่มีผู้ใดบังคับ ผูเล่นๆด้วยความสมัครใจ มีกฎกติกาการเล่น กําหนดเวลา กําหนด
ิ
็
่
้
้
ู
้
่
้
่
สถานที และมีการแขงขันระหวางผูเล่นอยางนอย 2 ข้าง ผูเล่นไม่อาจรล่วงหนาวาฝ่ายใดจะเปนฝ่ายแพหรือ
่
่
้
้
ั
่
้
ิ
่
ชนะ การเล่นอาจมีการสวมบทบาท หรืออาจมีการกนตว แต่โดยคําทัวๆไปแล้วผูเล่นไม่ได้รับสิงตอบ
้
ี
้
ี
ื
แทน (Huizinga .1959 :13 และ Caillois .1958 : 4-11 อางจากวรรณ แอนเดอร์สัน .2526 :4) กฬาพนเมือง
ั
้
่
หรือกฬาพนบาน เปนกจกรรมทีนยมเล่นกนในหมูคนในแตละท้องถินแตละพนที ซึงมีลักษณะแตกตางกน
่
ิ
่
่
่
ิ
็
ั
ื
้
่
่
ี
่
ื
้
่
ั
่
ออกไปตามสภาพท้องถินและภาษา เชน “ไล่จบ” อเมริกาเรียกว่า Tag นิวซีแลนต์
่
่
ิ
ั
ี
เรียกวา Tag หรือ Tug (วรรณแอนเดอร์สัน .2526 :70) “ชกเยอ” อเมรกาเรียกวา Tug-of-War นวซีแลนต ์
ิ
่
เรียกวา Tug-O-War (วรรณ แอนเดอร์สัน .2526 :103)
่
ี
้
้
่
้
็
ิ
ื
ื
ื
้
2. การละเล่นพนเมืองหรอการละเล่นพนบาน เปนกจกรรมทีไม่มีการแข่งขัน ไม่มีการแบงผูเล่น
่
ออกเปนฝ่ายเพอการแข่งขัน การเล่นประเภทนีจงไม่มีการแพ้-ชนะกัน ส่วนมากไม่มีกติกาทีแน่นอน
่
็
ึ
่
ื
้
ตายตว แตอาจมีการสวมบทบาทเชนเปนคนซือ คนขาย หรือเปนนาค เปนญาตพนองการละเล่นพนเมืองจง
็
่
ี
ั
้
ึ
็
่
ิ
็
้
ื
้
่
่
่
ื
เปนการแสดงใดๆอันเปนประเพณนยมในท้องถิน และเล่นกนในระหวางประชาชน เพอความรืนเริงใน
่
ิ
่
ั
็
ี
็
็
้
ํ
ฤดกาล ไม่เปนอาชพหรอเพอหารายได้ จะมีดนตรีหรือการขับร้อง หรือการฟอนราประกอบกได (กอง
็
ื
ู
ื
่
้
ี
วฒนธรรม สํานกงานปลดกระทรวงศึกษาธิการ .2508 :คําประรภ 1-4) การละเล่นพนเมือง ประกอบดวย
ั
ื
ั
ั
้
้
่
ื
องค์ประกอบตางๆคอ:-
่
1). เปนการเล่นรืนเริงตามฤดกาล
ู
็
2). สถานทีแสดงตองเปนทีๆเหมาะสมพอสมควร ไม่ควรแสดงตามถนนหนทาง เวนแต จะได้จดไป
่
่
็
้
้
่
ั
ั
บนยานพาหนะอนเหมาะสม
้
่
ิ
3). การแสดงตองเปนไปอยางอารยชน ไม่แสดงโดยอาการกรยาวตถารผิดปกตวสัย หรือลามก
็
ิ
ิ
ิ
อนาจาร หรือนาหวาดเสียว
่
ื
้
่
4). ถ้อยคําทีใชในการแสดงต้องสุภาพ ไม่หยาบโลนหรอเสือมเสียศีลธรรมและวฒนธรรม
ั
่
่
ั
้
้
ั
5). การแตงกายตองใหสะอาด สุภาพเรียบร้อย ถูกตองตามรฐนยมและวฒนธรรม ตามความ
ิ
้
่
เหมาะสมกบสภาพของท้องถิน
ั
่
่
้
่
6). เครืองดนตรีตองมีลักษณะสุภาพไม่ปาเถือน
ื
ตวอยางของการละเล่นพนเมืองหรอการละเล่นพืนบ้าน ได้แก่ เพลงเกียวข้าว เพลงเรือ เพลง
่
ื
้
ั
้
่
่
ํ
พวงมาลัย เพลงปรบไก เพลงระบา โมงครุน คุลาตไม้ รีรีข้าวสาร โพงพาง ฯลฯ
่
ี
ี
ื
้
้
่
ู
ี
ี
กฬาพนเมืองหรอกฬาพนบานของไทยมีอยมากมาย แตพอแยกออกได 2 ประเภท คือ กฬาใน
ื
ื
้
่
้
ึ
่
่
ี
็
้
ร่ม และกีฬากลางแจง (กระทรวงศกษาธการ .2526 :211) ซึงเปนกฬาทีไม่มีกฎเกณฑ์บังคับมากมาย
ิ
้
ุ
ุ
นก โดยมุงเนนเพอความสนกสนานมากกวาการแพ-ชนะ (กรมพละศึกษา .2480 :คํานา)ปจจบนกฬา
ื
่
้
ั
่
ี
ั
ั
่
ํ
ื
้
พนเมือง หรือกฬาพนบานเปนกจกรรมทนยมเล่นกนในแตละภาคทีมีรูปแบบและวธการเล่นทีแตกตางกน
่
ี
ั
ี
่
่
ี
่
ั
ิ
ิ
้
ื
้
็
่
ี
้
่
ออกไป โดยเฉพาะในวัยเด็กสามารถเล่นได้ทุกโอกาสเพือความสนุกสนานและเพลิด เพลินผูใหญ่จะนิยมเล่นกัน
