Page 205 - Occupational health and safety
P. 205
177
กลไกการเกิดโรค ฝ้ายมีสารกระตุ้นให้เกิดการหลั่งฮีสตามีนเป็นการที่ก่อให้เกิดการ
ุ
ระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจส่วนบนและหลอดลม น าไปสู่การเกิดภาวะโรคทางเดินหายใจอด
ี
กั้นแบบเรื้อรัง อกสาเหตุหนึ่งของการเกิดคือ อาจจะเกิดปฏิกิริยาของสารต่อร่างกายต่อสาร เอน
โดทอกซิน (Endotoxin) ที่พบในเชื้อแบคทีเรียแกรมลบ ที่ปนเปื้อนมากับฝุ่นฝ้าย
ุ
อาการและอาการแสดง มักเกิดกับผู้ป่วยที่ท างานอยู่ในโรงงานอตสาหกรรม
เกี่ยวกับฝ้าย ป่าน ปอ และลินิน อยู่เป็นเวลานานเกินกว่า 2 ปีขึ้นไป จะมอาการดังนี้ ระยะเริ่มแรก คือ
ี
มีอาการแน่นหน้าอก และหายใจล าบาก โดยจะมีอาการรุนแรงมากที่สุดในช่วงเช้าวันแรกของการเข้า
ท างานในแต่ละสัปดาห์ หลังจากที่หยุดงานในวันหยุด เรียกว่า "Monday fever" โดยผู้ป่วยจะมีอาการ
ในขนาดท างานตลอดทั้งวัน จนกระทั่งเลิกงาน อาการดังกล่าวจะดีขึ้นในวันรุ่งขึ้น และจะรู้สึกเหมือน
เป็นปกติในวันท้าย ๆ ของสัปดาห์การท างาน
ั
2) โรคบากัสโซสิส (Bagassosis) คือ โรคปอดอกเสบที่เกิดขึ้นกับผู้ที่สูดหายใจฝุ่น
ละอองของชานอ้อยที่ชื้นและเป็นราเข้าไปในปอด
อาชีพที่เสี่ยงต่อการเกิดโรค ผู้ที่ท างานในโรงงานที่ใช้อ้อยในการผลิต ซึ่งได้แก่
โรงงานน้ าตาล โรงงานเยื่อกระดาษ
กลไกการเกิดโรค เกิดจากสารก่อภูมิแพจากเชื้อรากลุ่มแอคติโนมัยสีท
้
้
(Actinomycetes) ที่เจริญเติบโตอยู่ในซากออยเก่า ๆ ที่หีบเอาน้ าอ้อยออกไปแล้ว เมื่อสูดผู้ปฏิบัติงาน
หายใจเอาสารก่อภูมิแพเหล่านี้เข้าไปในปอด ปฏิกิริยาภูมิแพในร่างกายจะท าให้เกิดการอกเสบในเนื้อ
ั
้
้
ปอดขึ้น เนื้อปอดส่วนที่อกเสบจะกลายเป็นผังพด การอกเสบที่พบมักเป็นที่ปอดส่วนล่างเด่นกว่าที่
ื
ั
ั
ปอดส่วนบน และมักจะพบรอยโรคเป็นทั้งสองข้าง
อาการและอาการแสดง มีอาการไข้ ไอ หนาวสั่น เหนื่อยหอบ รายที่เป็นแบบ
เรื้อรังจะมีอาการไอ เหนื่อยง่าย
3) โรคฟาร์เมอร์ลัง (Farmer’s lung) คือ โรคปอดที่เกิดจากการสูดหายใจเอาฝุ่น
ละอองจากฟางข้าวท่ขึ้นรา (Mouldy hay) หรือ จากพืชผักบางชนิดที่ขึ้นรา
ํ
อาชีพที่เสี่ยงต่อการเกิดโรค คือ ชาวนา
้
กลไกการเกิดโรค เกิดจากสารก่อภูมิแพจากเชื้อรากลุ่มแอคติโนมัยสีท
(Actinomycetes) ที่เจริญเติบโตอยู่ในฟางข้าว การหายใจเอาสารก่อภูมิแพเหล่านี้เข้าไปในปอด
้
ปฏิกิริยาภูมิแพในร่างกายจะท าให้เกิดการอกเสบในเนื้อปอดขึ้น เนื้อปอดส่วนที่อักเสบจะกลายเป็นผัง
ั
้
พืด การอักเสบที่พบมักเป็นที่ปอดส่วนล่างเด่นกว่าที่ปอดส่วนบน และมักจะพบรอยโรคเป็นทั้งสองข้าง
อาการและอาการแสดง เหนื่อยหอบ ไข้หนาวสั่น ไอ มีเสมหะ ตรวจร่างกายพบว่า
ี
มีเสียง crackles ในปอดทั้งสองข้าง แต่ถ้าได้รับฝุ่นละอองของฟางข้าวซ้ าอกผู้ป่วยจะมีอาการไอเรื้อรัง
เหนื่อยง่ายเวลาออกแรง
4) โรคหอบหืดจากการท างาน (Occupational asthma) คือ ภาวะผิดปกติที่
ั
หลอดลมแคบเล็กลง และกลับสู่ปกติในระยะเวลาอนสั้นโดยการด าเนินการของโรคเอง หรือโดยการ
รักษาคนที่เป็นโรคหอบหืดพบว่า หลอดลมจะมีลักษณะไว้ต่อสิ่งที่มากระตุ้นมากกว่าคนปกติทั่วไป
