Page 203 - Occupational health and safety

175

6.3 โรคจากการประกอบอาชีพที่เกิดจากปัจจัยสภาพแวดล้อมจากการท างานทางชีวภาพ

่
(กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม, 2557) ได้แก โรคติดเชื้อ หรือโรคปรสิตเนื่องจากการ
ท างาน ความรุนแรงของอนตรายทางด้านชีวภาพ จะขึ้นอยู่กับ ชนิดของการสัมผัส (Type of
ั
Exposure) ขนาดและปริมาณของเชื้อโรคที่ถูกสัมผัส (Intensity) ระยะเวลาของการสัมผัสโรค
(Duration) และ ชนิดของตัวเชื้อโรค (Agent) ในบทนี้จะไม่กล่าวถึงรายละเอยดกลไกการเกิดโรค
ี
อาการและอาการแสดง เนื่องจากเป็นโรคติดเชื้อที่เกิดได้ปกติที่นักศึกษาจะได้เรียนในรายวิชาการ
รักษาพยาบาลเบื้องต้นอยู่แล้ว แต่จะขอยกตัวอย่างโรคที่เกิดจากการประกอบอาชีพที่เกิดจากปัจจัย
สภาพแวดล้อมจากการท างานทางชีวภาพ
วัณโรคปอด (Tuberculosis) เป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียมัยโคแบคทีเรียม ทูเบอร์คูโลซิส

(Mycobacterium tuberculosis) โดยมักท าให้เกิดโรคความผิดปกติที่ปอด ลักษณะงานที่เสี่ยง คือ
ผู้ที่ท างานในสถานประกอบกิจการที่อยู่อย่างแออดเช่นบ้านพกคนงานเรือนจ าหรือกลุ่มบุคลากรด้าน
ั
ั
การแพทย์ที่มีหน้าที่ในการดูแลผู้ป่วยเช่นแพทย์พยาบาลพนักงานช่วยเหลือผู้ป่วยคนงานที่ท างานใน
สถานประกอบกิจการโม่ บด ย่อยหิน เป็นต้น

โรคแอนแทรกซ์ (Anthrax) สาเหตุเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย บาซิลลัสแอนทราซิส (Bacillus
anthracis) ลักษณะงานที่เสี่ยง คือ ผู้ที่ท างานปศุสัตว์ เกษตรผู้เลี้ยงสัตว์ เจ้าหน้าที่ทางห้อง
ปฏิบัติการเกี่ยวกับสัตว์ป่า เป็นต้น

โรคเลปโตสไปโรสิส (Leptospirosis) จากการติดเชื้อแบคทีเรียรูปเกลียว ที่มีชื่อว่า
ิ
เล็บโตสไปร่าอนเทอโรแกนส์ (Leptospira interrogans) เชื้อโรคที่มีหนูเป็นแหล่งรังโรคที่ส าคัญ
ื่
แต่สัตว์ชนิดอนก็สามารถน าโรคได้เช่นเดียวกัน เช่น สุกร โค กระบือ สุนัข ลักษณะงานที่เสี่ยง คือ
อาชีพเกษตรกร ผู้เลี้ยงสัตว์ ชาวนา คนงานโรงฆ่าสัตว์ สัตวแพทย์ เป็นต้น
6.4 กลุ่มโรคระบบทางเดินหายใจที่เกิดขึ้นเนื่องจากการท างาน (กองโรคจากการประกอบ

อาชีพและสิ่งแวดล้อม, 2557; Balmes, 2014) แบ่งเป็น 3 กลุ่มใหญ่ คือ
6.4.1 โรคจากฝุ่นอนินทรีย์ (inorganic dust) เรียกอกอย่างหนึ่งว่าโรคปอดจากการ
ี
ท างาน (Pneumoconiosis) เกิดจากการสูดหายใจเอาฝุ่นละออง ควัน หรือสารพษเข้าไปในปอดในขณะ
ิ
ท างานเป็นระยะเวลายาวนาน สารเหล่านี้อาจท าให้เกิดการระคายเคืองหรือเป็นพิษใน ทางเดินหายใจ
ในบางรายอาจมี ปอดอกเสบหรือพงผืดเกิดขึ้นในปอด หลายรายอาจมีการตอบ สนองโดยการแพ
ั
้
ั
(allergic responses) ท าให้เกิดอาการหอบหืด ได้แก่ ซิลิโคสิส (Silicosis) และ แอสเบสโทสิส
(Asbestosis)
ั
1) โรคปอดฝุ่นทราย (silicosis) คือ เป็นโรคปอดอกเสบที่เกิดขึ้นจากการสูดละออง
ซิลิกา (Silica) เข้าไปในปอดเป็นเวลา ติดต่อกันนาน ผลึกซิลิกาที่สูดเข้าไปจะท าให้ปอดอกเสบและมี
ั
พังผืดและผู้ที่เป็นโรคนี้มักจะเกิดวัณโรคปอดได้ง่ายกว่าคนทั่วไป ระยะเวลาในการก่อตัวจนเกิดอาการ
ของโรคเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 3-5 ปี
ี่
อาชีพที่เสี่ยงต่อการเกิดโรค งานก่อสร้างหรืองาน ที่เกยวข้องกับ หิน ทราย ซิเมนต์
ื่
งานท าแก้ว เซรามิค ครก อฐ ภาชนะดินเผา กระเบื้อง การหล่อโลหะ การยิงทรายเพอผิวโลหะ การ
ิ
เจียรนัย เพชร พลอย เป็นต้น