Page 20 - การใช้ภาษาและวัฒนธรรมไทยสำหรับครู

๓

2. ธรรมชาติของภาษา

ภาษามีความสำคัญตอมนุษยอยางยิ่งเพราะเปนหัวใจของกิจกรรมการสื่อสารของมนุษย
เปนเครื่องมือที่มนุษยใชถายทอดความรู ความเชื่อ คติธรรม วัฒนธรรมระหวางกัน ลักษณะที่ควร
้
สังเกตบางประการของภาษา มีดังนี ภาษาใชเสียงสื่อความหมาย หนวยในภาษาประกอบกันเปน
หนวยที่ใหญขึ้น ภาษามีการเปลี่ยนแปลง ภาษาตางมีลักษณะบางอยางคลายคลึงกัน ดังนี้

๒.๑ ภาษาใชเสียงสื่อความหมาย

ภาษามีความหมายทั้งอยางกวางและอยางแคบ
ภาษาตามความหมายอยางกวาง หมายถึง การแสดงออกเพื่อสื่อความหมายอยางม ี
ระบบ มีกฎเกณฑที่เขาใจความหมายกันไดทั้ง ๒ ฝาย ไมวาการสื่อความหมายนี้จะเปนระหวาง
มนุษยหรือระหวางสัตวจะใชเสียง ทาทางหรือสัญลักษณอื่นใด ก็เรียกไดวาเปนภาษา
่
ภาษาตามความหมายอยางแคบ หมายถึง ภาษาที่เปนถอยคำที่มนุษยใชสือ
ู
ความหมายเพื่อใหเขาใจตรงกันระหวางผูสงสารกับผูรับสาร สิ่งที่ใชสื่อความหมายตองเปนเสียงพด
เทานั้น จะไมใชกิริยาทาทาง หรือสัญลักษณอื่นใดทั้งสิ้น
่
ภาษาทุกภาษาลวนใชเสียงสื่อความหมาย แตบางภาษาใชทั้งเสียงและตัวอักษรสือ
ั้
ั
ความหมาย ภาษาที่ใชเสียงสื่อความหมายเพียงอยางเดียว มีมากกวาภาษาที่ใชทงเสียงและตัวอกษร
สื่อความหมาย เราจึงถือวาภาษาใชสื่อความหมายโดยอาศัยเสียงเปนสำคัญ
ภาษานอกจากจะแบงเปนภาษาตามความหมายอยางแคบและอยางกวางแลว ยังเปน
วัจนภาษาและอวัจนภาษาอีกดวย
วัจนภาษา หมายถึง ภาษาที่ใชสื่อความหมายดวยภาษาพูดหรือภาษาที่ออกเสียงเปน

ถอยคำ ตัวอักษร เปนประโยคที่มีความหมาย สามารถเขาใจได เชน คำพูด คำสนทนา
อวัจนภาษา หมายถึง ภาษาที่ไมใชถอยคำหรือคำพูดเปนภาษาที่แฝงอยูในถอยคำ
ภาษาที่ใชสื่อความหมายดวยกิริยาทาทางลักษณะตาง ๆ เชน กิริยาสั่นศีรษะ โบกมือ สัญญาณ

จราจร เปนตน ตัวหนังสือซึ่งมนุษยกำหนดเปนสัญลักษณที่ใชแทนเสียงพูด ตลอดจนสิ่งอื่นๆ ท ่ ี

เกี่ยวของกับการแปลความหมาย เชน น้ำเสียง สายตา สีหนา การตรงตอเวลา การแตงกาย เปนตน
สิ่งเหลานี้จะไมใชถอยคำแตสามารถสื่อความหมายใหเขาใจกันได
ในการสื่อสารอวัจนภาษาจะชวยเพิ่มความชัดเจนของวัจนภาษาโดยเฉพาะการสื่อสาร

ทางอารมณ ความรูสึกมักแสดงออกทางอวัจนภาษาแตผูสงสารและผูรับสารจะตองระมัดระวังหาก
รูจักเลือกใชอวัจนภาษาเพื่อเสริมหรือแทนวัจนภาษาอยางมีประสิทธิภาพจะชวยใหการสื่อสาร
สัมฤทธิ์ผลมากขึ้น
๑) ความสัมพันธระหวางวัจนภาษาและอวัจนภาษา

วัจนภาษาและอวัจนภาษามีความสัมพันธกันดังนี้
ใชอวัจนภาษาแทนคำพูด เปนการใชอวัจนภาษาเพียงอยางเดียวใหความหมาย

เหมือนถอยคำภาษาได เชน พยักหนาแทนการพูดตอบรับ