Page 172 - ทักษะการเรียนรู้ (ทร31001) ม.ปลาย
P. 172
162
ตวั อย่าง การถอดองค์ความรู้ชุมชนอนิ ทรีย์บ้านยางยวน
บริบทชุมชนบา้ นยางยวน หมทู่ ่ี 5 ตาบลดอนตรอ อาเภอเฉลิมพระเกียรติ จงั หวดั นครศรีธรรมราช
เป็ นพ้ืนท่ีราบลุ่มแบบลูกคล่ืน ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทานาเป็ นหลกั อาชีพรองลงมาคือ การ
เล้ียงสัตว์ เช่น เล้ียงโค เป็ ด ไก่ เป็ นรายไดเ้ สริม และมีการปลูกผกั ไวเ้ พ่ือบริโภคเอง จากสภาพ ความ
เปลี่ยนแปลงในสังคมยุคปัจจุบนั ทาให้คนในบา้ นยางยวนตอ้ งปรับเปลี่ยนวิถีชีวติ มาพ่ึงตนเองมากข้ึน แกน
นาชุมชน ซ่ึงเป็ นผนู้ าธรรมชาติเขา้ มามีบทบาทพลิกผนั วิถีชีวิตชุมชนใหด้ ีข้ึน การประสบปัญหาจากภาวะ
เศรษฐกิจทาใหก้ ารลงทุนในการประกอบการทานาสูงข้ึน ท้งั ในเร่ืองของค่าน้ามนั ค่าป๋ ุย ค่ายาปราบศตั รูพืช
ซ่ึงมีผลกบั เกษตรกร ส่วนหน่ึงที่มองเห็นไดช้ ดั คือ การเจ็บไขไ้ ดป้ ่ วยของคนในชุมชน บา้ นยางยวนมีกลุ่ม
องคก์ รต่าง ๆ เกิดข้ึนมากมายสาหรับการใชแ้ กป้ ัญหาต่าง ๆ ของสมาชิกในชุมชน ซ่ึงเนน้ ท่ีการประกอบ
อาชีพ และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน ซ่ึงมีแกนนาชุมชนอย่างกลุ่มแกนนาท่ีเขา้ ร่วมเวทีเสวนาและ
ทีมงานเขา้ มามีบทบาทในการรวบรวมประชาชนในพ้ืนที่มาร่วมคิดร่วมทากิจกรรมต่าง ๆ ที่เป็ นประโยชน์
อย่างมหาศาลให้กบั คนในบา้ นยางยวน หมู่ท่ี 5 ตาบลดอนตรอ อาเภอเฉลิมพระเกียรติ จงั หวดั
นครศรีธรรมราช
กระบวนการแผนชุมชนพง่ึ ตนเองบ้านยางยวน
กลุ่มแกนนาที่เขา้ ร่วมเวทีเสวนา เล่าวา่ การจดั ทาแผนชุมชนของบา้ นยางยวนน้นั เร่ิมท่ีการจดั เก็บ
ขอ้ มูลบญั ชีครัวเรือนของหมู่บา้ น แลว้ นาขอ้ มูลน้นั มาร่วมวิเคราะห์เพ่ือนาขอ้ มูลท่ีไดม้ าใชใ้ นการจดั ทาแผน
ชุมชน ส่ิงที่ปรากฏคือเรื่องของค่าใชจ้ ่ายของคนในชุมชนส่วนใหญ่เกิดจากการประกอบอาชีพ และหน้ีสิน
ส่วนใหญ่กเ็ กิดข้ึนจากการประกอบอาชีพดว้ ยเช่นกนั เพราะบางคร้ังในการทานาตอ้ งใชต้ น้ ทุนสูงเมื่อเจอกบั
ปัญหาภยั ธรรมชาติ นาล่มทาใหเ้ ป็นหน้ีเป็นสิน จากขอ้ มูลที่ได้ ก็นามาจดั ทาเป็นแผนชุมชน ซ่ึงจะเนน้ ที่เร่ือง
ของแผนการทาเกษตร ซ่ึงมีผลโดยตรงกบั การประกอบอาชีพของคนในชุมชน สิ่งที่ตอ้ งทาก็คือการทานา
แบบอินทรีย์ เพ่อื ลดตน้ ทุนการผลิต ในเร่ืองของป๋ ุย มีราคาแพง โดยตอ้ งการท่ีจะขยายการทานาแบบอินทรีย์
ท้งั หมู่บา้ น จากแผนการทาเกษตรของชุมชน ทาใหเ้ กิดกลุ่มองคก์ รต่าง ๆ ในชุมชนเก่ียวกบั การประกอบ
อาชีพทานามากมาย
นอกเหนือจากการทาแผนเร่ืองการทานาแบบอินทรียแ์ ลว้ บา้ นยางยวนไดม้ ีการทาเร่ืองของการ
ปลูกผกั ปลอดสารพิษ ปลูกกินเองในชุมชนก่อนท่ีจะขายสู่ตลาดนอกชุมชน โดยเนน้ การปลูกทุกอยา่ งที่กิน
และกินทุกอยา่ งที่ปลูก ในการน้ีไดม้ ีพ้ืนท่ีสาหรับใชเ้ ป็นแปลงผกั รวมของ ชุมชน โดยใชป้ ๋ ุยอินทรียท์ าข้ึนเอง
ใชใ้ นแปลงผกั
กลุ่มแกนนาท่ีเขา้ ร่วมเวทีเสวนาบอกกบั ทีมงานว่า ในการจดั ทาเวทีประชาคมจดั ทาแผนของ
หมู่บา้ น ไดร้ ับความร่วมมือจากองคก์ ารบริหารส่วนตาบลซ่ึงเขา้ มาสนบั สนุนและหน่วยงานต่าง ๆ ที่เขา้ มา
หนุนเสริมเพือ่ บรู ณาการแผนเขา้ กบั การทางานของหน่วยงาน ท้งั พฒั นาชุมชน เกษตร กศน. และสาธารณสุข
