Page 45 - Materi Geguritan
P. 45

Majas utawa gaya bahasa ing basa Jawa diarani lelewaning basa kkang bisa nambahi

                              grengsenge geguritan

                              Majas utawa gaya bahasa ing basa Jawa diarani lelewaning basa kkang bisa nambahi
                              grengsenge geguritan
                              Jenis-jenis lelewaning bas
                          a.  Asimilasi yaiku luluhing utawa sudaning pakecapan (garban = sandhi).
                              Tuladha
                              Jaya + ing = jayeng
                              Nara +pati = narpati
                              Maha+asri =mahasri
                              Prapta+ing =prapteng

                          b.  Metafora yaiku unen – unen nganggo pepindhan (diupamakake).
                              Tuladha
                              R. Setyaki sapukuwating praja Dwarawati.
                              Rr. Anggun dadi kembanging desa in sidomukti
                              Arjuno punika lelancuring jagad
                              Angluberna samudraning pangaksami
                          c.  Alegori yaiku metafora kang ditulis nganggo ukara dawa banget. metafora ingkang
                              dipunjlentrehaken ngangge ukara kang radi panjang lan ugi saged lambang,
                              Tuladha:
                                   Gesangipun  manungsa  punika  palwa  upaminipun,  dipun  ombang  –
                                     ambingaken alun ing samudra, katempuh ing sindhung Ali wawar. Yen boten
                                     wegig juru mudhinipun tuwin boten waspada, saged kelem pun baita utawa
                                     sumyur ing padhas karang.
                                   Rukun agawe sentosa, crah agawe bubrah, manawi kadamel alegori makate
                                     sapu yen disuhi gebangane kuwatane nggumunake. Nanging  yen diudhari
                                     sarta sadane wis manut gampang banget coklek-coklekane ingkang lambing,

                          d.  Personifikasi yaiku pepindhan janma ( Manungsa )
                              Tuladha
                                   Sumpahe disekseni bumi langit.
                                   Bengawan  Solo  lakune  ngalor  menggak  –  menggok  nrajang  gunung
                                     Kendheng.
                                   Gunung Merapi yen gelem watuk nggegirisi.

                          e.  Metonimia yaiku lira – lirune jeneng.
                              Tuladha
                                   Le, aku tukokna gudang garam.
                                   Nduk amu tukokno jarum isi rolas
                                   Wingi ana Ramayana tubrukan karo Arjuna
                                   Apik Nasional tinimbang Sanyo

                          f.  Hiperbola yaiku pepindhan sing kliwat
                              Tuladha
                                   Swarane kaya bledheg.
   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50