Page 46 - Materi Geguritan
P. 46

  Surake kaya mbelah – mbelahna bumi.
                                   Lakune kaya kilat.
                                   Mlayune koyo gajahPanase koyo mletekne sirah

                           3.  Rima

                              Rima  utawa  sajak  utawa  persamaan  bunyi  kanggo  nyiptakakekaendahan  lan
                              kekuwatan saawijing geguritan

                           4.  Tiprografi

                              Larik-larik utawa gatraning geguritan kang tinulis mawa pada utawa bait.
                      C.  UNSUR GEGURITAN

                          Geguritan uga nduweni unsur. Unsur kang kinandhut sajroning geguritan yaiku :

                           1.  Tema
                              Tuladhane tema geguritan : sosial, moral agama, lan kepahlawanan

                           2.  rasa pangrasa
                              Tembung ing geguritan bisa kanggo nitisake rasa pangrasa. Tembung-tembung iku

                              diarani  gaya bahasa utawalelewaning  basa. Tuladhane :  sedhih,  seneng,  kangen,
                              gumun, lan simpati.

                           3.  Nada utawa lagu

                              Tegese patrap kang digunakake ana ing sajroning geguritan.Tuladhane : ngguroni,
                              nuturi, ngenyek, muji, utawa nyemoni.

                           4.  Swasana
                              Tegese  kahanan  batin  utawa  jiwa  pamaos  sawise  maca  geguritan.  Geguritan

                              nduweni tujuan kanggo mbangun swasana batin pamaos geguritan.
                           5.  Amanat utawa Pitutur Luhur

                              Bab kanga rep diwedharake dening panganggit geguritan marang pamaos geguritan,

                              amanat bisa tarwaca, uga bisa sinandi ana ing pangrakiting geguritan
                      D.  NGGANCARAKE GEGURITAN

                                Nggancarake geguritan kudu mangerteni luwih dhisik tegese saben tembung ing

                          geguritan Sawise ngerti tegese kabeh tembung, kita bisa ngrakit tembung-tembung mau
                          dadi gancaran. Gancaran kuwi ing basa Indonesia diarani prosa. Nggancarake ateges

                          ngowahi tembang utawi geguritan dadi gancaran (prosa). Dadi nggancarake padha karo
                          "memprosakan" utawa tembunge liya "memparafrase". Sadurunge gawe gancaran kudu

                          mangerteni cara-carane ngancarake. Cara nggancarake geguritan:
                                     1.  Ukara-ukarane tembang utawa geguritan kang mawa tembung baliswara

                                        kud diudhari, dhapukane ukara kawolak-walik.
   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51