Page 85 - พุทธปรัชญาที่ปรากฏในงานวรรณกรรมของรพินทรนาถ ฐากูร
P. 85
๗๒
่
ิ
๑.๒.๒ ลัทธทวนยม (Dualism) ถือวาความแท้จริงมีสองอยางคือ “จต” และ “สสาร”
ิ
ิ
่
ิ
่
่
ิ
ิ
้
๑.๒.๓ ลัทธพหนยม (Pluralism) ถือวาความแท้จริงมีมากกวาสองสิงขึนไป
่
ุ
๑.๓ จตปรัชญา (Philosophy of Mind) ศึกษาข้อเท็จจริงเกยวกบ
ิ
่
ั
ี
ิ
๑.๓.๑ วญญาณ
ิ
๑.๓.๒ ความสัมพนธระหวางวญญาณกบร่างกาย
ั
์
่
ั
๑.๓.๔ เสรีภาพแหงเจตจำนง
่
๒. ญาณวทยา (Epistemology) ศึกษาค้นควาเกยวกบ
้
่
ั
ี
ิ
ิ
๒.๑ กำเนดความร ู ้
๒.๒ ความแทจริงของความรู ้
้
ิ
ิ
ั
ิ
๒.๓ ลัทธปฏบตนยม
ิ
์
ุ
่
๓. คุณวทยา (Axiology or Value of Life) ศึกษาคุณค่าแห่งชวตมนษยในเรือง
ี
ิ
ิ
๓.๑ คุณค่าทางศาสนา
๓.๒ คุณค่าทางจรยศาสตร์
ิ
๑๑
๓.๓ คุณค่าทางสุนทรียศาสตร์
่
้
เมือไดพจารณาจากสาขาตางๆ ของปรัชญาแล้ว เราจะเห็นไดวา ปรัชญามีขอบเขตกวางขวาง
้
ิ
่
่
้
มาก เกินที่ปัญญาของมนุษย์คนเดียวจะศึกษาได้จบสิ้น ฉะนั้นจึงจำต้องเลือกศึกษาเพียงบางเรื่อง ใน
้
เรื่องเดียวนั้นถ้ามีเวลานอยกศึกษาได้แค่เพียงกว้างๆ บางคนชอบปรัชญาของสำนักนี้ สำนักนั้น สำนัก
็
โน้น ขึ้นอยู่กับทัศนคติ สติปัญญา และรสนิยมของแต่ละคน วิลเลี่ยม เจมส์แบ่งคนตามอุปนิสัยเป็น ๒
พวก คือ “พวกเฉียบขาด” และ “อ่อนโยน” พวกแรกมักอยู่ในปรัชญาสำนักประจักษวาท ผัสสวาท
สสารวาท ทุวาท อศาสนวาท พหุวาท นิยัติวาท ส่วนพวกอ่อนโยนมักอยู่ในสำนักวิตรรกวาท วุฒิวาท
๑๒
จตวาท สุวาท ศาสนวาท เอกวาท อสรวาท
ิ
ิ
ถึงแม้ว่าปรัชญาจะมีเนื้อหากว้างขวางและครอบคลุมไปทุกสาขาของวิทยาศาสตร์ก็ตาม แต่ก ็
่
้
ั
้
ิ
่
ไม่เกนขอบเขตของปรัชญา ๓ สาขา ซึงจำแนกกันไวตงแตสมัยกรีกโบราณ คือ อภปรัชญา ญาณวทยา
ิ
ิ
ิ
และคุณวทยา ส่วนในเนอหาของปรัชญาอินเดียทุกสำนักมีคล้ายๆ กัน และอาจแบ่งเป็นหัวข้อใหญ่ๆ
๑๓
้
ื
๑๔
ได้ ๓ หัวข้อเช่นเดียวกัน คือ ๑.ญาณวิทยา ๒.อภิปรัชญา ๓.จริยศาสตร์ ผู้วิจัยจะได้นำเสนอโดย
ั
เรียงลำดบตามปรัชญากรก ดงน ี ้
ี
ั
๑๑ นวม สงวนทรัพย, สารานุกรมนักปรัชญาบุรพสมย, หน้า บทนำ ๓-๔.
ั
์
๑๒ สถต วงศ์สวรรค์, ปรัชญาเบืองตน, หน้า ๑๘.
้
ิ
้
๑๓ สุเมธ เมธาวิทยากูล, รองศาสตราจารย์, ปรัชญาเบื้องต้น, พิมพ์ครั้งที่ ๒, (กรุงเทพมหานคร:
ี
์
์
สำนักพมพโอเดยนสโตร, ๒๕๔๐), หน้า ๕.
ิ
๑๔ ดูรายละเอียดใน อดิศักดิ์ ทองบุญ, ปรัชญาอินเดีย, พิมพ์ครั้งที่ ๓, (กรุงเทพมหานคร:
ิ
ราชบัณฑตยสถาน, ๒๕๔๖), หน้า ๘.
