Page 86 - พุทธปรัชญาที่ปรากฏในงานวรรณกรรมของรพินทรนาถ ฐากูร

๗๓

๑. อภิปรัชญา (Metaphysics) หรือ ศึกษาเรื่องความเป็นจริงอันเป็นพื้นฐานที่สุดที่เรียกวา
่
อันติมสัจจ์ (Ultimate Reality) หมายถึงความจริงขั้นสูงสุด หรือความจริงขั้นสุดท้าย อันเป็นพื้นฐาน
ทีมาของความจริงอนๆ และพยายามหาคำตอบวา ความจรงคืออะไร What is reality? หรือ What is
ิ
่
ื
่
่
๑๕
the nature of the universe? ความจริงเป็นสสารหรืออสสาร อะไรคือความจริงแท้ของมนุษย์
มนุษย์เป็นเพียงกลุ่มก้อนของเลือดเนื้อที่เป็นสสาร หรือมนุษย์คือสิ่งที่มีจิตวิญญาณซึ่งเป็นอสสาร
ิ
ิ
ิ
ิ
ั
่
็
คำตอบทีไดกคือ ลัทธจตนยม บอกวา อนตมสัจจ์ เปนจตหรืออสสาร ส่วนลัทธวัตถุนิยม บอกว่า ความ
ิ
ิ
็
่
้
จริงขันสุดท้ายเปนวตถุหรือสสาร
ั
็
้
๒. ญาณวิทยา หรือทฤษฎีแห่งความรู้ (Epistemology) เป็นการศึกษาหาคำตอบที่ว่า เรารู ้
ความจริงได้อย่างไร? How to know reality? หรือ What do we know, and how do we know
่
้
ู
๑๖
้
it? ความรทีถูกต้องมีลักษณะอย่างไร? ญาณวิทยานันแบ่งออกเป็น ๒ พวก คือ
ั
ุ
ุ
ิ
้
ิ
้
ก. พวกเหตผลนยม (Rationalism) รูความจริงโดยใชสตปญญาตามเหตตามผล
ข. พวกประสบการณนยม (Empiricism) เรารูจกความจรงไดดวยประสาทสัมผัสเท่านนอะไร
ิ
ิ
้
ั
้
้
ั
์
้
ที่มีอยู่จริง เราสามารถจับต้องได้ อะไรที่เราไม่สามารถมีประสบการณ์ได้ อะไรที่เราไม่
สามารถรับรูดวยประสบการณ์ได้ สิงนันย่อมไม่มีอยูจริง
่
้
้
่
้
่
ั
ี
็
่
ี
่
่
ั
๓. จริยศาสตร์ (Ethics) มุงศึกษาเกยวกบเรืองความด ความชว ความถูก ความผิด อะไรเปน
่
็
ิ
ี
่
ุ
์
่
่
ื
ึ
้
่
ั
ิ
่
ั
ี
ิ
ี
สิงทีดทีสุดทีเราควรแสวงหาใหกบชวต มนษยควรปฏบตตนอยางไร จงไดชอวาเปนคนด What is the
่
้
๑๗
difference between good and evil? มีหลักเกณฑ์อะไรหรือไม่ที่ใช้ตัดสินว่า ทำอย่างนี้ถูก ทำ
อย่างนี้ผิด ถ้ามีเกณฑ์นั้นคืออะไร มีอยู่จริงหรือสมมติขึ้น นอกจากนี้ยัง รวมถึงอัคฆวิทยา (Axiology)
๑๘
และสุนทรียศาสตร์ (Aesthetics) เข้าไวดวย
้
้

ิ
ี
๔.๑.๒ ปรัชญาอนเดย
ั
โดยทั่วไป ถือกันว่า การเรียนปรัชญานั้น เรียนเพื่อรู้โดยเฉพาะ กล่าวคือ เมื่อเกิดความสงสย
ั
้
ิ
ใคร่รูสิงใด ก็ศึกษาค้นคว้าจนได้คำตอบออกมาและทำให้หายสงสัยในส่งนัน ครั้นรูแล้วกหยุดอย่แค่นน
้
็
่
ู
้
้
ไม่นำมาประพฤติปฏิบัติอย่างการเรียนศาสนาหรือศีลธรรม ปรัชญาแบบตะวันตกถือตามมตินี้ จึงไม่
ยอมรับเนื้อหาใดๆ ที่เป็นหรือมีลักษณะเป็นคำสอนให้ปฏิบัติ เพราะถือว่า นั่นเป็นเนื้อหาของศาสนา
ซึ่งเขาถือแยกกันเด็ดขาดจากปรัชญา แม้ว่าปรัชญาบางสำนักมีมูลฐานมาจากศาสนาก็ตาม ปรัชญา
๑๙
ั
ตะวนจงเปนทฤษฎล้วน
ี
ึ
็

๑๕ Wikibooks. Introduction to Philosophy/What is Philosophy!? [ออนไลน์]. แหล่งทมา:
่
ี
https://en.wikibooks.org/wiki/Introduction_to_Philosophy/What_is_Philosophy!%3F [๒๘ พ.ย. ๖๑].
๑๖ เรองเดียวกัน.
ื
่
๑๗ เรองเดียวกัน.
ื
่
๑๘ อดศักด ทองบญ, ปรัชญาอินเดย, หน้า ๘.
ี
ุ
์
ิ
ิ
๑๙ เรองเดียวกัน, หน้า ๓.
ื
่