Page 74 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI

O’zbekistonda faoliyat olib borayotgan NNTlar eng rivojlangan demokratik

mamlakatlarda ham davlat o’zining fuqarolariga o’z organlari va mansabdor

shaxslarining suiiste’molliklaridan holi ekaniga to’la kafolat bermaydi.

Aleksis De Tokvil o’zining “Amerikada Demokratiya” asarida insonning huquqini

hukumat emas, birinchi navbatda, qonun, shaxsning o’zi va jamiyat himoya qilishi

kerakligini ta’kidlagan. Demokratik jamiyatda jamoat birlashmalarining vujudga

kelishi jamiyatni boshqarish qonunlaridan biri bo’libgina qolmay, mutloq zaruriy

qonun hamdir. YAna uning fikricha, dunyodagi mamlakatlar orasida eng

demokratik mamlakat fuqarolari maqsadga erishishda o’zaro maslahatlashish

asosida ish ko’radigan va maskur jamoaviy harakat usulini boshqalardan ko’ra
64
ko’proq qo’llaydigan mamlakatdir .

Rivojlanayotgan davlatlar korruptsion harakatlar, jamiyat a’zolarining

ma’naviy dahldorligini oshirish, jamoatchilik nazoratini kuchaytirish, hamda bu

boradagi vazifalarni amalga oshirishda hukumat va vazirliklarga bir nechta tavsiya
va topshiriqlar beradi. Ular:

Adliya vazirligi va Bosh prokuraturaga BMT Taraqqiyot dasturi bilan hamkorlikda
vazirlik, kompaniya va xokimliklarda ichki korruptsiyaga qarshi choralarni ishlab

chiquvchi va amalga oshiruvchi “komplaens nazorat” tizimini joriy etish;

Mutasaddilarga xorijiy tajriba asosida korruptsiyaga qarshi kurashish bo’yicha

tuzulmani tashkil etishga doir xujjatlarni ishlab chiqish;

Jamoatchilik nazoratini kuchaytirish, ularni davlat bilan bog’laydigan yaxlit

tizimni yo’qligini tanqid etdi (hozirda respublikamizda 10 mingdan ziyod NNT

mavjud);

Jamoatchilik palata tashkil etish, “Jamoatchilik eshituvi”, “Jamoatchilik

monitoringi”, “Jamoatchilik ekspertizasi”, “Jamoatchilik tashabbusi” kabi

ta’sirchan nazorat shakllarini hayotga tadbiq qilish;

64
A.Таквил. Демократия в Америке.. - M.: Известия, 1992.

73