Page 71 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI

3.3 KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH - FUQAROLIK

JAMIYATINI RIVOJLANTIRISHNING MUHIM SHARTI

SHarqning buyuk mutafakkiri, faylasuf olim Abu Nasr Farobiy o’zining

“Fozil odamlar shahri” asarida davlat va jamiyat rivojining asosiy omillaridan biri

deb, mamlakat hukmdorlarining aholi oldida hisob berib turishlari va ularning

62
qonunlarga so’zsiz bo’ysunishlaridir deb ta’kidlagan. SHuningdek, Abu ali Xasan
Ibn Ali Tusiy Nizomulkmulk o’zining “Siyosatnoma”(Siyar ul-mulk) asarida, adolat

va sahovat, hayr-sadaqadan, nochor, noiloj kishilarga madad berish, beva-

bechoralar, mayib va nogironlarga xazinadan nafaqa ajratish va insonlarning

huquqlarini ta’min etish, amaldorlarni to’g’ri tanlab, ularga qo’llaridan keladigan

ishlar va vazifalarni topshirish, bir kishiga bir amal berib, undan itoat va ijro
63
fazilatlarini kutish kabilar davlat boshqaruvining asosiy talabi ekanligini uqtiradi .

Xususan, SHarqda davlatni adolat, tenglik, halq manfaatlarini o’ylab ish ko’rish va
u orqali hokimiyatni boshqarish ilk kishilik jamiyatlaridan shakllanib borgan va bu

an’ana hozirgi kunga kelib yangi bosqichga ko’tarilib bormoqda.
O’zbekistonda jamoatchilik nazorati demokratiya va fuqarolik jamiyatining

asosiy, ajralmas sharti hisoblanadi. Jamoatchilik nazorati tizimi dunyoning barcha

fuqarolik jamiyati mavjud bo’lgan mamlakatlarida mavjud bo’lib, u o’zining aniq

maqomi va vazifasiga ega. SHu bois mamlakatimiz asosiy qonuni bo’lgan

Konstituttsiyasida jamoatchilik nazoratining mamlakatimiz fuqarolari davlat va

jamiyat boshqaruvida ishtirok etishi belgilab qo’yilgan.

Avvalo jamoatchilik nazorati so’zining mohiyatiga to’xtalib o’tishni lozim

bildik, chunki, keng jamoatchilikda ushbu nazorat turining mohiyati, vazifalari va

vakolatlari to’g’risida atroflicha tushunchalar mavjud emas.

62 Farobiy Abu Nasr.Fozil odamlar shaxri.- T.: A.Qodiriy nomidagi xalk merosi nashriyoti, 1993.
63
Nizomulmulk.Siyosatnoma(Siyar ul-mulk). T.: “YAngi avlod asri”, 2019 y, -304 b.
70