Page 72 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI

Jamoatchilik nazorati bu, jamoat birlashmalari tomonidan davlat xokimiyati

va boshqaruvi organlari faoliyatining amaldagi qonunlarga mosligini aniqlash va

baholash bo’yicha yuritadigan faoliyat turidir.

2018 yil 12 aprelda “Jamoatchilik nazorati to’g’risida”gi O’zbekiston

Respublikasi Qonunini qabul qilindi. Qonun avvalo, davlat organlari va

muassasalari faoliyati ustidan jamoatchilik nazoratini tashkil etish hamda amalga

oshirish borasidagi munosabatlarni o’rnatish va tartibga solishga hizmat qilmoqdi.

Jamoatchilik nazoratining sub’ektlari fuqarolarning o’zini-o’zi boshqarish organlari,

qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ro’yhatga olingan NNT(2020 yilda

mamlakatimizda ular 10 mingtaga yetgan)lar, OAVlaridir. SHuningdek, qonunda

jamoatchilik nazoratining asosiy quyidagi printsplari etib: qonuniylik, fuqarolarning

huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari ustuvorligi, jamoatchilik nazoratini

amalga oshirishda ishtirok etishning ixtiyoriyligi, jamoatchilik nazoratini amalga

oshirishning ommaviyligi va ochiqligi, jamoatchilik nazorati sub’ektlarining
xolisligi va beg’arazligi, jamoatchilik nazorati natijalarining ishonchliligi,

jamoatchilik nazorati sub’ektlarining davlat organlari, ularning mansabdor shaxslari
faoliyatiga asossiz aralashuviga va ularga g’ayriqonuniy ta’sir ko’rsatishiga yo’l

qo’yilmaslik kabilar belgilangan.

Jamoatchilik nazoratining hozirgi kunda mavjud bo’lgan bir qancha shaklarini

qo’rib chiqamiz, ulardan biri jamoatchilik muhokamasidir. Jamoatchilik

muhokamasi aslida millatimizning tub tarixiy jarayonlari bilan hamohang ravishda

rivojlangan, qadimdan o’zbeklar turmushida jamoaning o’rni muhim ahamiyatga

ega hisoblanadi. SHu bois jamoaning qarorlari so’zsiz ijro etilib kelingan. Hozirgi

kunga kelib zamonaviy tus olgan jamoatchilik muhokamasi bu jamiyatda ijtimoiy

ahamiyatga molik bo’lgan muhim masalalar, normativ-huquqiy hujjatlar, davlat

organlarining boshqa qarorlari loyihalarini ommaviy muhokama qilishdir iboratdir.

Jamoatchilik muhokamasini nodavlat va notijorat tashkilotlari, fuqarolarning o’zini-

o’zi boshqarish organlari va ommaviy axborot vositalari o’tkazishi mumkin.
71