Page 87 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI

shakllanadigan, har bir shaxsning o’z imkoniyatlarini yuzaga chiqarishi mumkin

bo’lgan demokratiya sharoitida erkin harakat qilish huquqidan mansabdor shaxslar

o’z manfaatlari yo’lida foydalanishga qaratilganligi oqibatida yuzaga kelishi va

rivojlanishini ta’kidlash joiz.

BMTning Korruptsiyaga qarshi Konventsiyasida korruptsiyaga eng qisqa,

lekin keng qamrovli ta’rif quyidagicha berilgan: "Korruptsiya - bu shaxsiy naf

ko’rish maqsadida davlat hokimiyatini suiiste’mol qilishdir". O’z mamlakati va

millati obro’-e’tiborini qadrlaydigan har bir inson o’zining halol mehnat qilishi,

yashashi zarurligi, korruptsiya va jinoyatchilik faqat mamlakat taqdiriga tahdid

soluvchi xavf bo’ibgina qolmasdan har bir shaxsning hayoti va kelajagi uchun

xatarli ekanligini anglamoq zarur.

Korruptsiyaning oldini olishga qarshi qaratilgan ijtimoiy so’rovlar, tahlillar,

tadqiqotlarning maqsadi hodimlarning hatti harakatlarida yuksak-ma’naviyat belgisi

hisoblangan Vatanga sadoqat, hallollik, beg’arazlik, fidokorlik, mas’uliyatlilik,
islohotlarga nisbatan daxldorlik kabi fazilatlarni kuchaytirib, korruptsiya tahdidiga

to’siqqa aylanishi shubhasiz. Mazkur illat mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishiga
putur yetkazadi, demokratik institutlarni zaiflashtiradi, ijtimoiy tartibni buzadi. U

bilan kurashish, korruptsiyaning oldini olishning asosiy yo’llaridan biri, shubhasiz,

aholining, davlat va jamoat tashkiloti vakillarining huquqiy madaniyatini

yuksaltirish, jamiyatda qonun ustuvorligini ta’minlash hisoblanadi.

Korruptsiya va jinoyatchilik davlatning amaldagi qonunlariga xilof ravishda

shaxsiy manfaatlarni qondirish yo’lida mansabdor shaxslar, oddiy fuqarolar

tomonidan qilinadigan xatti-harakatlar va faoliyatlarning natijasidir. Ammo, ular

o’zlarining ko’lami jihatidan, sodir etilishida qatnashadigan shaxslar yoki guruhlar

salmog’i jihatidan bir-biridan farq qiladi. Xususan, korruptsiya davlat tizimida

faoliyat ko’rsatayotgan mansabdor shaxslarning amaldagi qonunlarni nazar-pisand

qilmasdan boylik orttirish uchun o’z mansablaridan foydalanish yo’lida qilinadigan

jirkanch xatti-harakatlar majmuasidir. Jinoyatchilik esa, jamiyatda qonunlarga itoat
86