Page 82 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI

axloqiy kategoriyalar ko`rsatib berilgan. Unda insonparvarlik, adolatparvarlik, inson

69
qadr-qiymati, insoniy sifatlar ulug’lanishi va himoyalanishi belgilab berilgan .

Har bir jamiyatda muayyan guruhlar borki, egallagan kasblari ularni boshqa

jamiyatning boshqa a’zolariga nisbatan imtiyozli darajaga olib chiqadi. Ko’pchilik

jamiyat a’zolarining hayot–mamotlari, sog’lig’i, ma’naviy barkamolligi, huquqiy

himoyasi, ilmiy salohiyatining namoyon bo’lishi kabi omillar o’shanday imtiyozli

kasb egalarining o’z kasbiy burch mas’uliyatini qay darajada his etishlariga, halollik

va vijdon yuzasidan ish ko’rishlariga bog’liq bo`ladi.

CHunonchi, tibbiyot hodimi jarrohni olaylik. Deylik, u har bir operatsiya

kunida bir necha kishini hayotga qaytaradi. Yuzlab odamlar uning yordamiga
muhtoj, unga umid va ishonch, ilinj bilan qaraydilar. Bordi–yu, shaxsiy manfaat

yo’lida jarroh o’z bemoriga hiyonat qilsa–chi, ya’ni, uni qasddan halok etsa? Kim

uni shunday qilmasligini kafolatlaydi?

Yoki jurnalistni olaylik. U shaxsiy manfaati yo’lida, kasbining kamyobligidan

foydalanib, begunoh kishilarni ma’naviy azobga qo’yishi, atayin jamiyat oldida

sharmanda qilishi va shuning hisobiga o’zining ba’zi bir muammolarini hal qilib

olishi mumkin emasmi? Bu savollarga javob izlash anchayin murakkab.

Shuningdek, muallimlik odobi, huquq–tartibot xodimlari odobi, muhandis

odobi singari birqancha kasbiy odob turlari borki, ular ham jamiyatda axloqiy

munosabatlar silsilasida muhim ahamiyatga ega. SHuni aytish kerakki, barcha
kasbiy odob qonun–qoidalarining ta’sir doirasi, miqyosi bir xil emas. Lekin,

ma`naviy zarari tasavvurimizdan-da ziyod.

Ba’zi bir kasbiy odobning buzilishi oddiy odobsizlik doirasidan chiqib,

axloqsizlikka aylanib ketadi. Masalan, rahbarlik odobidagi ba’zi nuqtalarga to’xtalib

o`tsak. Rahbar quyi lavozimdagilarni mensimay, qo’pol munosabatda bo’lishi,

69
BMT Universal Deslaration of Human Rights - Uzbek, Northern (Syrillis) © 1996 – 2009 The Offise of the High
Sommissioner for Human Rights This plain text version prepared by the “UDHR in Unisode”projest, /www.unisode.
81