Page 136 - รายวิชาภาษาไทย(พท31001)

136 | ห น า

ี
ี
ํ
เราเรยกวา “สํานวน” การใชถอยคาที่เปนสํานวนนั้น ใชในการเปรยบเทียบบาง เปรยบเปรยบาง พูด
ี


กระทบบาง พูดเลนสนุกๆ บาง พูดเตือนสติใหไดคิดบาง
ํ
สํานวนไทย หมายถึง ถอยคาที่เรียบเรียงไวตายตัว เนื่องจากใชกันมาจนแพรหลายอยูตัวแลว จะ



ตัดทอนหรือสลับที่ไมได เชน สํานวนวา “เก็บเบี้ยใตถุนราน”หมายความวาทํางานชนิดที่ไดเงินเล็กนอยก็
เอา ถาเราเปลี่ยนเปน “เก็บเงินใตถุนบาน” ซึ่งไมใชสํานวนที่ใชกัน คนฟงอาจไมเขาใจหรือเขาใจเปนอย

างอื่น เชน เก็บเงินฝงไวใตถุนบาน


ลักษณะชองสํานวนไทย
1. สํานวนไทยมีลักษณะที่มีความหมายโดยนัย โดยปกติความหมายของคามีอยางนอย 2
ํ
ประการ คือ
1.1 ความหมายโดยอรรถ ไดแก ความหมายพื้นฐานของคานั้นๆ โดยตรงเชนคาวา “กิน”
ํ
ํ
ความหมายพื้นฐานที่ทุกคนเขาใจก็คืออาการที่นําอะไรเขาปากเคี้ยวแลวกลืนลงไปในคอ เชน กินขาว กิน

ขนม เปนตน
ํ
1.2 ความหมายโดยนัย ไดแก การนําคามาประกอบกันใชในความหมายที่เพิ่มจากพื้นฐานเช

น คําวา
กินดิบ - ชนะโดยงายดาย
กินโตะ - รุมทําราย


กินแถว - ถูกลงโทษทุกคนในพวกนั้น


กินปูรอนทอง - ทําอาการพิรุธขึ้นเอง
2. สํานวนไทยมีลักษณะมีความหมายเพื่อใหตีความ มีลักษณะติชมหรือแสดงความเห็นอยูใน


ตัว เชน เกลือเปนหนอน กินปูนรอนทอง ตกบันไดพลอยโจน งมเข็มในมหาสมุทร เปนตน

3. สํานวนไทย มีลักษณะเปนความเปรียบเทียบหรือคําอุปมา เชน ใจดําเหมือนอีกา เบาเหมือน
ปุยนุน รักเหมือนแกวตา แข็งเหมือนเพชร เปนตน




4. สํานวนไทยมีลักษณะเปนคําคมหรือคํากลาว เชน หนาชื่นอกตรม หาเชากินค่ํา หนาซื่อใจคด

เปนตน

5. สํานวนไทย มีลักษณะเปนโวหารมีเสียงสัมผสคลองจองกัน หรือบางทก็ย้ําคํา เชน ชาวแดง
ี
ั

ุ
แกงรอน ขนของหมองใจ จับมือถือแขน บนบานศาลกลาว กินจุบกินจิบ ประจบประแจง ปากเปยกปาก

แฉะ อิ่มอกอิ่มใจ เปนตน


ตัวอยางสํานวนไทย