Page 277 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 277
หมวดเกิน 10 277 [354]
คาถาที่ 10
35. ผุฏสฺส โลกธมฺเมหิ จิตฺตํ ยสฺส น กมฺปติ (ถูกโลกธรรม จิตไมหวั่นไหว — Akampita-
citta: to have a mind which is not shaken when touched by worldly vicissitudes)
36. อโสกํ (จิตไรเศรา — Asokacitta: to have the mind which is free from sorrow)
37. วิรชํ (จิตปราศจากธุลี — Virajacitta: to have the mind which is undefiled)
38. เขมํ (จิตเกษม — Khemacitta: to have the mind which is secure)
แตละคาถามีบทสรุปวา “เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ” (นี้เปนมงคลอันอุดม — this is the highest
blessing)
มีคาถาสรุปทายมงคลทั้ง 38 นี้วา
“เอตาทิสานิ กตฺวาน สพฺพตฺถมปราชิตา
สพฺพตฺถ โสตฺถึ คจฺฉนฺติ ตนฺเตสํ มงฺคลมุตฺตมนฺติ.”
แปลวา “เทวะมนุษยทั้งหลายกระทํ ามงคลเชนนี้แลว ยอมเปนผูไมปราชัยในที่ทุกสถาน
ยอมถึงความสวัสดีในที่ทั้งปวง นี้คืออุดมมงคลของเทวะมนุษยเหลานั้น.” (Those who have
done these things see no defeat and go in safety everywhere. To them these are
the highest blessings.)
Kh.V.3; Sn.259–268. ขุ.ขุ.25/5/3; ขุ.สุ.25/317/376.
[354] กรรมฐาน 40 (ที่ตั้งแหงการทํ างานของจิต, สิ่งที่ใชเปนอารมณในการเจริญ
ภาวนา, อุปกรณในการฝกอบรมจิต — Kammaññhàna: mental exercises; subjects of
meditation)
1. กสิณ 10 ดู [315]
2. อสุภะ 10 ดู [336]
3. อนุสติ 10 ดู [335]
4. อัปปมัญญา 4 ดู [161]
5. อาหาเรปฏิกูลสัญญา (กํ าหนดพิจารณาความเปนปฏิกูลในอาหาร — âhàrepañikålasa¤¤à:
perception of the loathsomeness of food)
6. จตุธาตุววัฏฐาน (กํ าหนดพิจารณาธาตุ 4, พิจารณาเห็นรางกายของตนโดยสักวาเปนธาตุ 4
แตละอยางๆ; ธาตุมนสิการ ก็เรียก — Catudhàtu-vavaññhàna: analysis of the four
elements)
7. อรูป 4 ดู [207]
กรรมฐานใดใหไดสมาธิถึงขั้นใด ดู [99] ภาวนา 3; กรรมฐานใดเหมาะกับจริตใด ดู [262]
จริต 6.
Vism.110; Comp.204. วิสุทฺธิ.1/139; สงฺคห.51.

