Page 221 - Aardrijkskunde Vakstudie 2_1920

typisch kenmerk: een co-existentie van meerdere cultuurgebieden die gedragen werden
door verschillende etnische groepen. De Europese samenleving kan men daarom terecht
als multicultureel bestempelen en deze eigenschap wordt meteen ook als een argument
gebruikt om te pleiten voor meer verdraagzaamheid tegenover de vreemdelingen met
een niet-Europese, christelijke cultuur. Ondanks het feit dat de Europese cultuur gegroeid
is uit een meer complexe mengeling van diverse bronnen, is die integratie in de loop van
de geschiedenis zelden op een erg vredelievende manier tot stand gekomen. In feite is de
kans op conflicten en wrijvingen overal op de wereld groter in de grens en
contactgebieden van verschillende culturen. De recente gebeurtenissen in ex-Joegoslavië
zijn daarvan een jammerlijk voorbeeld. Door het grote aantal dergelijk contactzones
binnen het Europese vasteland, is het dus niet uitzonderlijk dat ook de
onverdraagzaamheid, de discriminatie en de vervolging wezenlijke kenmerken zijn
geworden van de Europese cultuur. Het multiculturele is gebonden aan een bijzonder
uitgebreide en complexe multi-etnische samenstelling waardoor het ontstaan van een
nieuwe Westerse eenheidscultuur trager gaat dan bijvoorbeeld in de Noord- en Zuid-
Amerikaanse landen. De weerstand van regionale minderheden en zelfs van sommige
landen tegen een te snelle Europese eenmaking heeft hier zeker mee te maken. Een
uniformeren, van de regionale en culturele rijkdom omwille van economische en politieke
belangen zou eerder een ramp dan een zegen voor Europa zijn.

Tenslotte is er de lange historische en geografische uniciteit van de Europese cultuur. De
sterke natuurlijke compartimentering van de ruimte bood een unieke kans voor de
ontwikkeling van talrijke en verschillende cultuuraspecten. Terzelfder tijd bood die
compartimentering ook talrijke, kleine communicatiekanalen voor uitwisseling en
interacties. Hier was een langdurige geschiedenis geduldig werkzaam om een
gemeenschappelijk erfgoed op te bouwen dat rekening hield met talloze regionale
identiteiten als pijlers. Alles overspoelende vernieuwingen, die Europa in één grote
uniforme en centrale macht probeerden te vereniging, zijn nooit succesvol gebleven.
Interactie van de verscheidenheid in vrijheid was duidelijk de belangrijkste Europese
troef, niet de opgelegde macht of ideologie.

8.1.6 Gevolg: Op zoek naar Europa’s identiteit
De geograaf Paasi heeft onderzoek gedaan naar regionale identiteit. Hij onderzocht
wanneer mensen zich sterk met een regio verbonden voelen en zich ermee identificeren.
Aan de hand van Paasi’s theorie kan men dus onderzoeken of bijvoorbeeld de Europese
Unie een sterke regionale identiteit heeft. Paasi herkent hiervoor vier voorwaarden bij
de ontwikkeling van regionale identiteit. Er is geen vaste volgorde. Als ze allemaal voor
een gebied voorkomen, heeft de regio een sterke identiteit. De vier fasen zijn:

- Het gebied is duidelijk afgebakend.
- Er zijn regionale symbolen. De Bewoners kunnen zich met de naam van de regio
identificeren, door bijvoorbeeld een vlag en bouwwerken die symbool staan voor de
regio.
- Er zijn regionale instellingen en de regio bestaat in beleidsdocumenten.
- Het beeld dat mensen van het gebied in hun hoofd hebben, hun mental map, is juist.

1 AA VS 2 221 © 2019 Arteveldehogeschool