Page 42 - นาวกศาสตร กมภาพนธ ๒๕๖๕
P. 42
ี
ิ
็
ิ
วกฤต ในภาษาจน ชาวตะวันตกบางคนให้ความเหนต่อความหมายของ วกฤต ในภาษาจีนในเชิงสร้างแรงจูงใจ โดยให้
�
�
�
�
คาอธิบายว่า วิกฤต ในภาษาจีนประกอบด้วยคาสองคา คือ “อันตราย”และ “โอกาส” ตามลาดับ แต่มีนักภาษาศาสตร์
ี
ชาวจีนโต้แย้งว่า ท่กล่าวเช่นน้นเพราะพวกเขาเข้าใจ (รับรู้) ไม่ถูกต้อง แต่อย่างไรก็ตาม John F. Kennedy
ั
อดีตประธานาธิบดีของสหรัฐอเมริกาเคยอ้างว่า วิกฤต ประกอบด้วยอันตราย และโอกาส
เกี่ยวกับค�า “วิกฤต” เราสามารถค้นหาความหมายได้อีกมากมาย แต่ไม่แตกต่างจากที่กล่าวข้างต้นมากนัก
ี
วิกฤต มีลักษณะ หรือองค์ประกอบท่แยกแตกต่างจากคาท่ใกล้เคียงกัน เช่น Contingency (เหตุการณ์ท่อาจ
ี
�
ี
เกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด) ซึ่งท�าให้เกิดปัญหา Disaster (ภัยพิบัติ) Emergency (ฉุกเฉิน)
วิกฤต มีองค์ประกอบ ได้แก่
๑) มีโอกาสเกิดขึ้นต�่า (Low Probability) หากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นบ่อย และเกิดขึ้นง่าย เรียกว่า ปัญหา
๒) มีผลกระทบอย่างรุนแรง (High Impact ในเชิงลบ หรือ High Damage Impact)
๓) มีความคลุมเครือ (Ambiguity) ในการค้นหาสาเหตุ และผลลัพธ์ของวิกฤต ดังนั้น การแก้ไขวิกฤตจึงยาก
และบางครั้งต้องใช้เวลานาน
ี
ี
ี
๔) มีความเส่ยงท่จะเกิดความเสียหายต่อไปอีก ประเด็นน้ค่อนข้างสาคัญ เพราะการเกิดข้นของวิกฤตไม่สามารถ
ึ
�
�
ึ
ทานายล่วงหน้าได้ง่าย ๆ และมักเกิดข้นอย่างฉับพลัน และรุนแรง ยากท่จะหลีกเล่ยงได้ การบรรเทา (Mitigate)
ี
ี
ึ
ี
จึงข้นอยู่กับการบริหารจัดการความเส่ยง และการบริหารจัดการภาวะวิกฤต (Risk and Crisis Management)
ของผู้น�า หรือผู้บริหาร
เมอทราบความหมาย และลกษณะของภาวะวกฤตแล้ว คาถามต่อไป คอ แล้วเราจะจดการกบมนอย่างไร
ื
ิ
�
ั
ั
ั
่
ื
ั
ในทางวิชาการ เราเรียกการจัดการภาวะวิกฤต (Crisis Management) หรือกระบวนการจัดการเชิงกลยุทธ์แบบองค์รวม
(Holistic) เพื่อเตรียมการ หรือด�าเนินการขจัด บรรเทาความเสียหายที่เกิดขึ้นในภาวะวิกฤต
Holistic หรือองค์รวมมุ่งตัดสินใจเฉพาะเรื่อง แต่มองในภาพรวม หรือมุมกว้าง มีรากศัพท์มาจากภาษากรีก Holos
(ความเป็นจริง หรือความสมบูรณ์ทั้งหมดของสรรพสิ่ง)
การจัดการภาวะวิกฤต (Crisis Management)
เป็นกระบวนการท่องค์กรจัดการกับเร่องยุ่งยาก และเหตุการณ์ท่ไม่คาดคิดท่คุกคามเป็นอันตรายต่อองค์กร
ี
ี
ี
ื
หรือผลประโยชน์ขององค์กร
ื
เหตุการณ์ส่วนใหญ่ท่เกิดข้นไม่ได้มีการวางแผน เตรียมการเพ่อเผชิญกับภาวะวิกฤต อาจเป็นเพราะวิกฤตมักเกิดข้นยาก
ึ
ี
ึ
หรือองค์กรเองไม่อยากให้เกิดขึ้น เลยไม่เห็นความจ�าเป็น และความส�าคัญต่อการเตรียมตัว และที่ส�าคัญประการหนึ่ง
คือ องค์กรใช้เวลาส่วนใหญ่กับการแก้ปัญหาเผชิญหน้า
วิกฤตอาจมีสาเหตุจากทั้งภายใน (เช่น กรณีน�้าท่วมภาคกลาง พ.ศ. ๒๕๕๔) หรือมาจากภายนอกองค์กร (วิกฤต
COVID-19) สาเหตุหลังนี้ยากต่อการควบคุม หรือป้องกัน
โครงสร้างของการจัดการภาวะวิกฤต โดยหลักการแล้ว โครงสร้างใหญ่ ประกอบด้วย ๔ ส่วน
๑. การลดขนาดของความรุนแรง หรือความเสียหายจากภาวะวิกฤต ขั้นตอนแรกนี้มีความส�าคัญเร่งด่วนมาก
ี
ุ
ั
่
�
ั
ื
ิ
�
ิ
ี
ั
ี
ทองค์กรต้องดาเนนการทนท หากดาเนนการช้าความเสยหายจะขยายตวและสาคญทสดคนในองค์กรจะแตกต่น
ี
่
�
หวาดกลัว โกลาหล
ี
๒. การเตรียมความพร้อมขององค์กร ซ่งต้องมีการประเมินภาวะวิกฤต กาหนดกลยุทธ์ท่จะเผชิญกับภาวะวิกฤต
ึ
�
ิ
ั
ึ
แผนการสอสารเพอประชาสมพนธ์ภายในองค์กร การบงคบบญชา หรอการจดตงหน่วยเฉพาะกจขนมาจดการกบ
ั
้
่
ั
ั
ั
ื
ั
ั
ั
่
ื
ื
้
ั
นาวิกศาสตร์ 40
ปีที่ ๑๐๕ เล่มที่ ๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๕
