Page 32 - พระราชประวัติ รัชกาลที่ 5

ั
เดิมเสนาบดีมีฐานะต่าง ๆ กัน แบ่งเป็น 3 คือ เสนาบดีมหาดไทยกับกลาโหมมีฐานะเป็นอครมหา
เสนาบดี เสนาบดีนครบาล พระคลังและเกษตราธิการ มีฐานะเป็นจตุสดมภ์ เสนาบดีการต่างประเทศ ยุติธรรม

ธรรมการและโยธาธิการ เรียกกันว่า เสนาบดีต าแหน่งใหม่ ครั้นเมื่อมีประกาศ เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ.2435
จึงเรียกเสนาบดีเหมือนกันหมด ไม่เรียกอัครเสนาบดีและจตุสดมภ์อีกต่อไป

. กระทรวงมหาดไทย

กระทรวงซึ่งมีอยู่ในตอนแรก ๆ เริ่มนั้นมีเพียง 6 กระทรวง คือ
1. กระทรวงมหาดไทย มีหน้าที่ปกครองหัวเมืองฝ่ายเหนือ

2. กระทรวงกลาโหม มีหน้าที่ปกครองหัวเมืองฝ่ายใต้ และการทหารบก ทหารเรือ
3. กระทรวงนครบาล มีหน้าที่บังคับบัญชาการรักษาพระนคร คือปกครองมณฑลกรุงเทพ ฯ
4. กระทรวงวัง มีหน้าที่บังคับบัญชาการในพระบรมมหาราชวัง

5. กระทรวงการคลัง มีหน้าที่จัดการอันเกี่ยวข้องกับต่างประเทศ และการพระคลัง
6. กระทรวงเกษตราธิการ มีหน้าที่จัดการไร่นา
ี
ิ่
เพื่อให้เหมาะสมกับสมัย จึงได้เปลี่ยนแปลงหน้าที่ของกระทรวงบางกระทรวง และเพมอก 4 กระทรวง
รวมเป็น 10 กระทรวง คือ
1. กระทรวงการต่างประเทศ แบ่งหน้าที่มาจากกระทรวงการคลังเก่า มีหน้าที่ตั้งราชทูตไปประจ า

ส านักต่างประเทศ เนื่องจากเวลานั้นชาวยุโรปได้ตั้งกงสุลเข้ามาประจ าอยู่ในกรุงเทพ ฯ บ้างแล้ว สมเด็จกรม
พระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นเสนาบดีกระทรวงนี้เป็นพระองค์แรก และใช้พระราชวังสราญรมย์เป็นส านักงาน
เริ่มระเบียบร่างเขียนและเก็บจดหมายราชการ ตลอดจนมีข้าราชการผู้ใหญ่ผู้น้อยมาท างานตามเวลา ซึ่ง

นับเป็นแบบแผนให้กระทรวงอื่น ๆ ท าตามต่อมา
ิ
ิ
2. กระทรวงยุติธรรมแต่ก่อนการพจารณาพพากษาคดีไม่ได้รวมอยู่ในกรมเดียวกัน และไม่ได้รับค าสั่ง
ิ
จากผู้บังคับบัญชาคนเดียวกัน เป็นเหตุให้วิธีพจารณาพพากษาไม่เหมือนกัน ต่างกระทรวงต่างตัดสิน จึง
ิ
โปรด ฯ ให้รวมผู้พิพากษา ตั้งเป็นกระทรวงยุติธรรมขึ้น