Page 37 - พระราชประวัติ รัชกาลที่ 5
P. 37
และยึดเอาจังหวัดจันทบุรีกับจังหวัดตราดไว้ เพอบังคับให้ไทยท าตาม และะฝรั่งเศสได้ยึดเอาจันทบุรี
ื่
กับตราด ไว้ต่ออก นานถึง 11 ปี (พ.ศ. 2436- พ.ศ. 2447)
ี
คุกขี้ไก่ ตึกแดง
เหตุที่ฝรั่งเศสต้องการยึดเมองจันทบุรีเพราะ ในมุมมองของฝรั่งเศสมองเห็นถึงความส าคัญของเมือง
ื
จันทบุรี ในทางการเมืองจันทบุรีเป็นเสมือนเมืองหน้าด่านในการติดต่อกับดินแดนเขมรซึ่งเป็นดินแดนที่ฝรั่งเศส
หวังที่จะเข้าไปครอบครอง เป็นที่ที่เหมาะสมในการตั้งมั่นก าลังพล มีพชพรรณธัญญาหารอดมสมบูรณ์เพยง
ื
ี
ุ
ี
พอที่จะเลี้ยงกองทหาร อกทั้งฝรั่งเศสได้สร้างป้อมปราการและสิ่งก่อสร้างในรูปแบบของศูนย์บัญชาการไว้
เรียบร้อยแล้ว อกทั้งจันทบุรียังเป็นเส้นทางกึ่งกลางระหว่างกรุงเทพกับไซ่ง่อน หากฝรั่งเศสคาดหวังจะเข้ายึด
ี
ิ
ครองดินแดนอนโดจีนการยึดเมืองจันทบุรีได้นั้นจะช่วยท าให้การควบคุมเมืองต่างๆ หรือการปกครองของ
ฝรั่งเศสในอินโดจีนท าได้สะดวกมากขึ้น ที่จันทบุรียังมีสิ่งก่อสร้างเหลือคงอยู่ที่ฝรั่งเศสสร้างไว้ อาทิ อาคารกอง
รักษาการณทหารฝรั่งเศส อาคารกองบัญชาการทหารฝรั่งเศส คุกขี้ไก่ ตึกแดง
์
การเสียดินแดนครั้งนี้นับเป็นความทุกข์โทมนัสอย่างใหญ่หลวงในพระองค์ ดินแดนในครอบครองที่ทรง
ต้องยอมเสียให้แก่ชาติตะวันตก ดังข้อความในพระราชหัตถเลขาที่ว่า “—เป็นการจ าเป็นที่เราต้องละวางเขตร
แดน อันเราได้ปกปักรักษามาแล้วช้านานนับด้วยร้อยปีเสียเป็นอันมาก โดยผู้ที่ต้องการไม่มีข้อใดจะยกขึ้นกล่าว
ทวงถามเอาโดยดี นอกจากใช้อานาจได้—” ที่ทรงมีถึงพระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช กรมหลวงนครไชยศรีสุร
เดช พระราชโอรสซึ่งทรงก าลังศึกษาวิชาการทหารบกอยู่ ณ ประเทศเดนมาร์ก เป็นพระราชปรารภถึงความ
ทุกข์ในพระราชหฤทัยที่เกิดจากการคุกคามของฝรั่งเศส ซึ่งเป็นชาติมหาอานาจนักล่าอาณานิคมตะวันตก ซึ่งมี
ื่
วัตถุประสงค์ส าคัญ คือการล่าเมืองขึ้น และเวลานั้นประเทศเพอนบ้านมี ลาว เขมร ได้ตกเป็นเมืองขึ้นของ
ฝรั่งเศสแล้ว แต่ฝรั่งเศสก็ยังไม่ยอมหยุดยั้งเพยงนั้นยังคงคุกคามที่จะเข้าครอบครองสยาม จนท าให้ต้องยอม
ี
เสียดินแดนที่เคยเป็นของสยามไปจ านวนหนึ่ง
เสียดินแดนครั้งที่ 4 พ.ศ.2446 จากวิกฤตการณ์ ร.ศ.112 ท าให้ฝรั่งเศสยึดดินแดนจันทบุรี ซึ่งนับว่า
เป็นเมืองยุทธศาสตร์เมืองหนึ่งของไทย ไว้เป็นประกันถึง 10 ปี ตามพธีสารฉบับลงวันที่ ๒๙ มิถุนายน ๒๔๔๗
ิ
ทหารฝรั่งเศสจึงได้ถอนทหารออกไปจากจันทบุรี จันทบุรีจึงกลับมาเป็นของไทยอกครั้งหนึ่งแต่นั้นมาไทยจึง
ี
