Page 47 - พระราชประวัติ รัชกาลที่ 5
P. 47
วิถีทางการเสด็จประพาสยุโรป
การเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 1 ในปี พ.ศ. 2440 นั้น รัชกาลที่ 5 เสด็จฯ จากท่าราชวรดิษฐ์ โดยเรือ
พระที่นั่งมหาจักรี (ล าที่ 1) ซึ่งได้มีการเปลี่ยนเรือพระที่นั่งเป็นการชั่วคราวอยู่บ้าง เนื่องจากเรือพระที่นั่งมหา
ั
จักรีซึ่งเสียและส่งซ่อมอยู่ที่ประเทศองกฤษ ดังความปรากฏในพระราชโทรเลข จากเมืองปีเตอร์ฮอฟ ลงวันที่
11 กรกฎาคม ร.ศ. 116 ว่า สมเด็จพระเจ้าซาร์นิโคลัสที่ 2 ได้พระราชทานเรือยอชต์พระที่นั่งในพระองค์
ชื่อ โกลด์ตา (ดาวทอง) ให้ทรงใช้เป็นเรือพระที่นั่ง เสด็จฯ ไปเมืองสตอกโฮล์ม เป็นการเสด็จฯอย่างเป็นทางการ
นับว่าเป็นพระมหากษัตริย์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พระองค์แรกที่เสด็จประพาสยุโรป ซึ่งในการเสด็จ
ประพาสยุโรปในรอบแรกนี้พระองค์ได้ทรงมี พระราชหัตถเลขาถึงสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี
พระบรมราชินีนาถ (พระยศในขณะนั้น) ผู้ส าเร็จราชการแทนพระองค์อีกด้วย
การเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 2 ใน พ.ศ. 2450 เสด็จฯ โดยเรือพระที่นั่งมหาจักรี (ล าที่ 1) และไป
เปลี่ยนเรือพระที่นั่งเป็นเรือนอทเยอรมันลอยด์ ชื่อ “ซักเซน” ที่ปีนัง เพอเสด็จฯ ต่อไปยุโรป และได้มีการ
ื่
เปลี่ยนเรือพระที่นั่งชื่อ “พม่า” ในการเสด็จฯ ครั้งนี้ด้วย ในการเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 2 นี้ พระองค์ได้ทรง
มี พระราชหัตถเลขาถึงสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอเจ้าฟ้านิภานภดล วิมลประภาวดี (พระยศในขณะนั้น) ราชเลขา
นุการิณีในพระองค์ อันเป็นต้นก าเนิดของพระราชนิพนธ์เรื่องไกลบ้านอีกด้วย
เสด็จประพาสต้น
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชประสงค์จะเสด็จประพาสหัวเมืองใหญ่ ในพระ
ราชอาณาเขต เพื่อส าราญพระราชอิริยาบถ ทั้งยังเป็นสิ่งที่ท าให้พระองค์ได้ทอดพระเนตรทุกสิ่งทุกอย่างชัดเจน
ในการสอดส่องทุกข์สุขของราษฎรโดยมิได้มีหมายก าหนดการ บางคราวทรงปลอมแปลงพระองค์เป็นสามัญชน
เข้าไปปะปนกับราษฎร เพื่อที่จะได้ประจักษ์ในความเป็นอยู่ของราษฎรของพระองค์อย่างใกล้ชิดท าให้พระองค์
ได้พบความจริงต่างๆ และทรงน าไปแก้ไขในทุกๆ เรื่อง เพอประโยชน์สุขแห่งราษฎรสยาม พระองค์จะไม่ทรง
ื่
ื่
โปรดฯ ให้มีการจัดรับเสด็จเป็นทางการ แต่ทรงโปรดฯ ให้จัดการที่เสด็จให้เป็นไปโดยง่ายเพอส าราญพระราช
