Page 82 - การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โดยทีมสหสาขาวิชาชีพ
P. 82
ประสบการณ์ของนักโภชนาการ
ในการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
คุณสุรางคนา รามศิริ รพ.คลองลาน คุณภานุพงศ์ ไพบูลย์ รพ.คลองขลุง
1. ก่อนเริ่มโครงการวิจัย
นักโภชนาการต้องศึกษาเกี่ยวกับโรคไตเรื้อรัง อาหารที่เหมาะสมกับผู้ป่วยระยะก่อนล้างไต
โดยศึกษาจากข้อมูลของสถาบันโรคไตภูมิราชนครินทร์ สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย มูลนิธิโรคไตแห่ง
ประเทศไทย และจากสถาบันการแพทย์อื่น ๆ และหาวิธีและบทบาทที่จะสื่อสารกับผู้ป่วยให้เข้าใจง่าย ๆ
ตามวิถีชีวิตของแต่ละพื้นที่ โดยใช้ภาษาพนบ้านทั่วไป
ื้
2. เทคนิคการสอนสาธิตผู้ป่วย
เนื่องจากผู้ป่วยมีอายุมากและเป็นชาวชนบท การจะทำให้ผู้ป่วยสนใจฟังการสอน และดูสื่อการสอน
เป็นเรื่องที่ท้าทายพอควร มีเคล็ดลับบางประการที่นำมากระตุ้นผู้ป่วยให้สนใจ เช่น การให้ผู้ป่วยตอบ
คำถามหลังการสอนให้ความรู้เสร็จ และให้รางวัลผู้ป่วยที่ตอบคำถามได้ถูกต้อง วิธีนี้จะทำให้ผู้ป่วยสนใจ
การสอนแสดงมากขึ้น และเมื่อทำอาหารสาธิตแล้วก็เน้นว่า ที่บ้านจะต้องตวงปริมาณเครื่องปรุง ให้ลด
การปรุงอาหารเองครึ่งหนึ่งจากเดิมที่เคยใช้ปรุงอาหาร
3. เทคนิคการแปลงภาษาแพทย์ให้เป็นภาษาที่ผู้ป่วยและญาติเข้าใจ
3.1. การอธิบายเรื่องหน่วยที่ใช้ตวงเครื่องปรุง และวัตถุดิบในการปรุงอาหาร ต้องใช้หน่วยวัดที่ชาวบ้าน
เข้าใจ การใช้หน่วยวัดปริมาณสารอาหารโปรตีนเป็นช้อนสังกะสี (คือช้อนสั้นกินข้าว) นั้น เหมาะสม
ที่สุดกับชาวบ้าน ได้ผลดีและเข้าใจง่าย เพราะเรานำของจริงมาใช้ และหน่วยวัดเป็นช้อนชานั้น
ชาวบ้านจะเรียกว่า “ช้อนกาแฟ” ดังนั้น เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนจะใช้คำว่า “ช้อนเล็กทาน
กาแฟ” แทนคำว่าช้อนชา และมีความหมายเท่ากับ 5 มิลลิลิตร
3.2. การวัดปริมาณอาหารโปรตีนเป็นกรัม ถ้าตักเนื้อสัตว์ 1 ช้อนสั้น จะให้โปรตีน 3.5 กรัม
3.3. ใน 1 วันไม่ควรกินโซเดียมเกิน 2000 มิลลิกรัมหรือเทียบได้กับน้ำปลาแท้ 4-5 ช้อนเล็กทานกาแฟ
หรือเท่ากับเกลือแกง 1 ช้อนเล็กทานกาแฟ ต่อ 1 วัน (อย่างใดอย่างหนึ่ง)
3.4. สามารถเพิ่มรสเผ็ดหรือเปรี้ยวแทนรสเค็มที่ต้องจำกัด
74
