Page 107 - E-BOOK DOUBLE STEAM 2019
P. 107
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้บูรณาการ DOUBLE STEAM 105
ส�าหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น
คือคนวัยท�างาน 4 คน จะต้องเลี้ยงดูผู้สูงอายุ 1 คน และด้วยสุขภาพที่เสื่อมถอย ท�าให้ผู้สูงอายุอยู่ในภาวะต้อง
พึ่งพาเกือบทุกด้านในช่วงท้ายของชีวิต เพราะมีความเสื่อมทั้งทางร่างกาย จิตใจ และอารมณ์ ขณะเดียวกันสังคม
ไทยได้เปลี่ยนแปลงไปเป็นสังคมเมือง ความสัมพันธ์ของคนในชุมชนลดน้อยลง ต่างคนต่างอยู่มากขึ้น ปัจจัยเหล่า
นี้ท�าให้ผู้สูงอายุถูกละเมิดสิทธิมากขึ้น แม้ว่าผู้สูงอายุจะได้รับความคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญ รวมถึงมีกฎหมายว่า
ด้วยผู้สูงอายุรองรับแล้วก็ตาม สถานการณ์การละเมิดสิทธิผู้สูงอายุในปัจจุบันเพิ่มขึ้นกว่าในอดีต โดบข้อมูลสถิติ
จากส�านักงานต�ารวจแห่งชาติ พบว่า คดีอาญาที่ผู้เสียหายเป็นผู้สูงอายุ มีจ�านวน 344 ราย ในปี 2550 และมี
จ�านวนเพิ่มขึ้นเป็น 703 ราย ในปี 2558 และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ในจ�านวนนี้เมื่อแบ่งเป็นประเภท
การละเมิดสิทธิต่อผู้สูงอายุตามล�าดับความรุนแรง พบว่า ผู้สูงอายุถูกกระท�ารุนแรงทางด้านจิตใจมากที่สุด รอง
ลงมาคือ การถูกทอดทิ้ง และการเอาประโยชน์ด้านทรัพย์สิน ที่ส�าคัญผู้สูงอายุที่ถูกละเมิดสิทธิส่วนใหญ่ถูกกระท�า
โดยคนใกล้ชิดหรือคนในครอบครัว ทั้งนี้ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการละเมิดสิทธิต่อผู้สูงอายุไทยมี 2 ปัจจัย คือ
“ผู้ดูแลผู้สูงอายุ” ที่มีสภาวะทางด้านอารมณ์ ใจร้อน โมโหง่าย อารมณ์แปรปรวน และการใช้สารเสพติด หรือ
ติดสุรา และอีกหนึ่งปัจจัยคือ “ตัวผู้สูงอายุ” เอง เช่น การอยู่คนเดียว เจ็บป่วยต้องการความช่วยเหลือ ภาวะ
สมองเสื่อม หรือยากจน ขาดรายได้
ข้อมูลจากศูนย์ส�ารวจความคิดเห็น “นิด้าโพล” พบว่า ร้อยละ 26 ของผู้สูงอายุโดนคนในครอบครัวท�าร้าย
จิตใจ ร้อยละ 9 ของผู้สูงอายุโดนคนในครอบครัวท�าร้ายร่างกาย และร้อยละ 32 ของคนทั่วไปลังเลที่จะช่วยเหลือ
จากการศึกษาของศูนย์เฝ้าระวังและเตือนภัยทางสังคม กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
ในประเด็นความเสี่ยงของผู้สูงอายุทั่วประเทศ จ�านวน 50,058 ราย ในด้านต่างๆ อาทิ การท�าร้ายร่างกาย
การท�าร้ายจิตใจ การถูกกีดกัน และการถูกละเมิดสิทธิ์ พบข้อมูลที่น่าตกใจว่า กรณีการท�าร้ายร่างกายและจิตใจ
ส่วนใหญ่เกิดจากการกระท�าของผู้ใกล้ชิดมากที่สุด อาทิ บุตร และคู่สมรส โดยมีปัจจัยส�าคัญที่กระตุ้นให้เกิดการก
ระท�าความรุนแรงคือ ปัญหาเศรษฐกิจในครอบครัว ความเครียดที่เกิดจากการดูแลผู้สูงอายุที่เจ็บป่วยและอยู่ใน
ภาวะพึ่งพาเป็นเวลานาน นอกจากนี้ ผู้สูงอายุบางส่วนยังประสบปัญหาการถูกเอาเปรียบด้านทรัพย์สิน อาทิ
ลูกไม่ให้พ่อแม่อาศัยอยู่ในบ้าน เนื่องจากแบ่งและมอบทรัพย์สินแก่ลูกแล้ว ท�าให้ผู้สูงอายุต้องไปอยู่สถานสงเคราะห์
คนชรา และบางครั้งยังพบปัญหาลูกบังคับให้พ่อแม่ไปขอทานหาเพื่อเลี้ยงลูกหลาน เป็นต้น นอกจากนี้ จากการ
ศึกษาเรื่องความรุนแรงผู้สูงอายุไทยทั่วประเทศ : การทบทวนองค์ความรู้และสถานการณ์ในปัจจุบัน โดยคณะ
พยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พบว่า ผู้สูงอายุมีแนวโน้มต้องเผชิญกับปัญหาการใช้ความรุนแรงเพิ่ม
สูงขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่เป็นปัญหาการถูกทอดทิ้งให้อยู่ตามล�าพัง และครอบครัวยากจนไม่สามารถดูแลได้ โดยเฉพาะ
กลุ่มผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้ เจ็บป่วย หรือช่วยเหลือตัวเองได้น้อยลง ปัญหาอันดับต่อมาคือ การท�าร้าย
จิตใจจากค�าพูดหรือพฤติกรรม ท�าให้เสียใจและหมดก�าลังใจ อาทิ ด่าทอ ว่ากล่าว บังคับขู่เข็ญ การไม่เคารพเชื่อฟัง
เป็นต้น นอกจากนี้ ยังพบผู้สูงอายุบางส่วนถูกกระท�าความรุนแรงทางร่างกาย โดยการทุบ ตี และชกต่อย
ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากลูกเมาสุรา ติดสารเสพติด หรือลูกป่วยทางจิต เป็นต้น
ในปัจจุบันสังคมไทยกลับมอบพื้นที่และโอกาสในการด�ารงชีวิตให้แก่เด็ก วัยรุ่น และวัยท�างานมากกว่า
ผู้สูงอายุมาโดยตลอด ส่วนหนึ่งเป็นเพราะอิทธิพลของค่านิยมและมโนทัศน์ต่อผู้สูงอายุแบบเก่า กล่าวคือ แม้ว่า
ผู้สูงอายุจะได้รับการยกย่องและเป็นที่เคารพนับถือในกลุ่มคนรุ่นหลัง แต่คนไทยยังยึดติดกับกรอบความคิดเดิม
ที่ว่าผู้สูงอายุมักจะประสบกับภาวะถดถอยทั้งทางร่างกายและจิตใจ ส่งผลให้ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ว่าเป็นบุคคล
