Page 316 - book.sakeao62
P. 316
เอกสารโครงการพัฒนาการจัดการศึกษาจังหวัดสระแก้ว :
การส่งเสริมสมรรถนะและทักษะสําคัญในศตวรรษที่ 21 หน้า 75
ยุคสมัยรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 5 - 10
สมัยสมัยรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 5 - 10 ในสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นแบบการเปลี่ยนแปลง
สถาบันหลัก และรัชกาลที่ 6 เป็นแบบการหาความสมดุล โดยสร้างชาตินิยมขึ้นมาตลอด 4 รัชสมัย
(2467 - 2469) ร่วม 100 ปี ประเทศไทยได้รับเอาความเจริญทางการศึกษา การแพทย์ การสาธารณสุข
แม้การดําเนินชีวิตก็พัฒนาเพื่อเป็นแบบสมัยใหม่ ต่อมาในปี พ.ศ. 2475 เกิดเปลี่ยนแปลงการปกครองจาก
ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบประชาธิปไตย จึงมีการปฏิวัติวัฒนธรรมทางการเมือง
การปกครองครั้งใหญ่ การดํารงชีพเริ่มเลียนแบบฝรั่งมากขึ้น เปลี่ยนจากสังคมครอบครัว เป็นสังคมธุรกิจ
ศาสนสถานต่าง ๆ ถูกปล่อยปละละเลย ปล่อยให้วัดโบราณกลายเป็นมรดกในสังคมชาติ ภาษาแบบฝรั่ง
เข้ามาแทนภาษาบาลีและสันสกฤต ศิลปะแบบตะวันตกค่อยเป็นที่นิยมยกย่อง แทนรูปแบบวัฒนธรรมและ
ค่านิยมของไทยดั้งเดิม ถ้าจะพิจารณาด้วยเหตุผล เปิดใจกว้างยอมรับกระแสการเปลี่ยนแปลงแบบ
สมัยใหม่ จะพบว่า เมื่อวัฒนธรรมตะวันตกถูกนําเข้ามาเผยแพร่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปฏิกิริยา
สนองตอบและการรับเอาวัฒนธรรมตะวันตกเข้ามาใช้ของชาวพื้นเมือง ไม่ว่าจะเป็นอาณานิคมตะวันตก
หรือประเทศเอกราชอย่างประเทศไทย จําแนกได้เป็น 3 ประเภท คือ การพัฒนาให้เป็นแบบตะวันตก
(Westernization) คือ การยอมรับเอาความเจริญที่เป็นแบบตะวันตก ที่ไม่เคยมีในสังคมเอเชียมาก่อนมา
ใช้ เช่น ระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตย ระบบการศึกษาและกฎหมายแบบใหม่ การปรับปรุงจารีต
(Neo - Traditionalism) คือ การตอบสนองที่พยายามย้อนกลับไปหาความเชื่อหรือสถาบันดั้งเดิมของตน
โดยการชําระ ปฏิรูปความเชื่อหรือสถาบันนั้น ๆ ให้มีลักษณะยืดหยุ่นเหมาะสมกับภาวะแวดล้อมอย่างใหม่
เพื่อสามารถนําออกมาต่อต้านแนวความคิดของวัฒนธรรมตะวันตกบางประการได้ การรับนวัตกรรม
ทันสมัย (Industrialization) คือ การนําเอาเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่ได้มาจากการพัฒนาอุตสาหกรรมใน
ตะวันตกเข้ามาใช้ เช่น โทรเลข โทรศัพท์ วิทยุ โทรทัศน์ รถยนต์ รถไฟ เครื่องบิน เครื่องคอมพิวเตอร์
ตลอดจนอุปกรณ์อํานวยความสะดวกในการทํางานและการดํารงชีวิตประจําวัน หากจะนับประวัติศาสตร์
ตั้งแต่มีชาวไทยก็เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 4,000 ปี และหากจะกําหนดเอาสมัยที่ตั้งหลักแหล่งมั่นคงจากสมัย
สุโขทัยมาก็มีอายุไม่ต่ํากว่า 700 ปี นับได้ว่า ชาวไทยมีประวัติศาสตร์ยาวนานไม่น้อย แม้ว่าชนชาติไทย
จะมิใช่ชาติมหาอํานาจอย่างจีน อินเดีย อังกฤษ หรืออเมริกา แต่คนไทยและสังคมไทยก็ไม่ได้ถูกทําลาย
อย่างหมดรูป อาจถูกทําให้อ่อนตัวลงบ้าง ระบบค่านิยมอาจจะได้รับอิทธิพลจากจีน อินเดีย และจากโลก
ตะวันตก แต่ก็ไม่ได้เปลี่ยนแปลงให้กลายเป็นแบบอินเดีย แบบจีน หรือแบบตะวันตกทั้งหมด ลักษณะเดิม
ของสังคมไทยเก่ายังมีปรากฏอยู่ชาวไทยยังคงรักษาเอกลักษณ์ ความเชื่อศาสนา วัฒนธรรมและจารีต
ประเพณีเป็นของตนเองไว้ได้ อาจจะเป็นเพราะว่า นิสัยคนไทยปรับตัวเก่ง จึงประยุกต์เอาศาสนา ภาษา
ระบบคิดที่ดีของชาติเหล่านั้นมาใช้ ยอมรับวัฒนธรรมอื่น ในแบบ การปรับปรุงจารีต ศาสนาพุทธจาก
อินเดียก็เป็นพุทธศาสนาแบบไทย เป็นสังคมสมัยใหม่แบบไทย เรียกว่า “สังคมเก่าแบบใหม่”
(Modern Patrimonialism) ระบอบการปกครองก็เป็นประชาธิปไตยแบบไทย ๆ ไม่เหมือนต้นฉบับ
ประเทศประชาธิปไตยใดๆในโลก ทั้งนี้ เพราะชาวไทย ย่อมมีหลักคิดที่เรียกว่า โลกทัศน์ หรือ ชีวทัศน์ ที่

