Page 315 - book.sakeao62
P. 315
เอกสารโครงการพัฒนาการจัดการศึกษาจังหวัดสระแก้ว :
การส่งเสริมสมรรถนะและทักษะสําคัญในศตวรรษที่ 21 หน้า 74
ในช่วงพุทธ ศตวรรษ ที่ 16 - 18 เมือง ละโว้ เป็นศูนย์กลางความเจริญทางด้านวิทยาการ
เป็นแหล่งศึกษาหาความรู้ของชนชั้นผู้ปกครองบ้านเมือง โดยได้รับอิทธิพลจากกษัตริย์ขอมตามความเชื่อ
ของขอมทั้งพระพุทธศาสนานิกายมหายาน และศาสนาพราหมณ์ ทําให้เกิดโบราณสถานเพื่อเป็นที่
ประกอบพิธีกรรมบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ รูปเคารพ รูปแบบการปกครอง อํานาจอยู่ที่ศูนย์กลาง คือ
พระมหากษัตริย์ หลังสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ.1724 - 1762) คนไทยรวมตัวกันขึ้นต่อต้านอํานาจ
ผู้ปกครองขอม ช่วยกันขับไล่ขอมออกไป แล้วอภิเษกให้ พ่อขุนบางกลางหาว เป็นกษัตริย์ครองกรุงสุโขทัย
ทรงพระนามว่า พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ เป็นปฐมกษัตริย์ราชวงศ์พระร่วง ดังปรากฏ ในศิลาจารึก ระบบ
ความเชื่อ ศาสนา ประชาชนในอาณาจักรสุโขทัย มีความเชื่อทั้งในด้านภูตผี วิญญาณ ไสยศาสตร์
ศาสนาพราหมณ์ และ พระพุทธศาสนา สุโขทัยรับพระพุทธศาสนานิกายหีนยานจากนครศรีธรรมราช
ทําให้สุโขทัยมีวัด พระพุทธรูป และศิลปะแบบสุโขทัยเป็นแบบฉบับมาจนถึงทุกวันนี้
ยุคสมัยกรุงศรีอยุธยา
อาณาจักรอยุธยา เมื่อพระเจ้าอู่ทองได้สถาปนาอาณาจักรทางตอนใต้สุโขทัยและมีกําลัง
ขึ้นมาก็ยึดครองสุโขทัย มีศูนย์กลางอํานาจที่กรุงศรีอยุธยา และสืบทอดความเจริญมาเป็นเวลาไม่น้อยกว่า
400 ปี ระบบการปกครองสังคมสมัยอยุธยา กษัตริย์ทรงเป็นเจ้าชีวิต เจ้าแผ่นดิน ชนชั้นปกครองหรือ
มูลนายประกอบด้วย เจ้านายและขุนนาง ชนชั้นใต้ปกครอง ประกอบด้วย ไพร่และทาส มีพระสงฆ์
เป็นผู้เชื่อมระหว่างชนชั้นในสังคม การควบคุมกําลังคนในสมัยอยุธยา มีระบบไพร่ คือ การจัดสรรแรงงาน
ในหมู่ชนชั้นปกครอง พร้อมทั้งมีระบบศักดินากําหนดฐานะ สิทธิและหน้าที่ สมัยอยุธยา ใช้ระบบอุปถัมภ์
ระหว่างมูลนาย และไพร่ มูลนาย สามารถออกคําสั่ง บังคับบัญชา ให้ความคุ้มครอง ช่วยเหลือ ไพร่ต้องใช้
แรงงาน ต้องเคารพ เชื่อฟัง มีความจงรักภักดีต่อมูลนาย ระบบความเชื่อศาสนา ก็คงเป็นแบบเดียวกับสมัย
สุโขทัย แต่การปกครองและการจัดระเบียบสังคมในสมัยอยุธยา ได้รับอิทธิพลจากขอม กษัตริย์เป็นมีฐานะ
เป็นแบบเทวราชา หรือสมมุติเทพ
ยุคสมัยรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 1 - 4
สมัยรัตนโกสินทร์ หลังจากประเทศไทยได้เสียทีแก่พม่า อยุธยาล่มสลาย พระเจ้าตากสิน
กอบกู้เอกราช ตั้งกรุงธนบุรีเป็นราชธานี แต่อยู่ได้ไม่นาน เจ้าพระยาจักรีก็ปราบดาภิเษก เป็นปฐมกษัตริย์
“พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก” ย้ายเมืองหลวงมาตั้งที่ฝั่งซ้ายแม่น้ําเจ้าพระยา บ้านบางกอก เรียกว่า
กรุงเทพทวารวดีฯ เป็นอาณาจักรกรุงรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2325 ระบบการปกครองและความเชื่อก็
คงสืบสานแบบสุโขทัยและอยุธยา ต่อมาเมื่อชาวตะวันตก ได้นําศาสนาคริสต์ และเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้า
มาเผยแผ่นับตั้งแต่รัชกาลที่ 3 จนถึงรัชกาลที่ 6 ทําให้ไทยต้องปรับตัวเพื่อรับการเข้ามาของโลกตะวันตก
มีคนแบ่งยุคการรับความเจริญแบบตะวันตกของชาวไทย ว่า รัชกาลที่ 3 เป็นแบบตั้งหลัก รัชกาลที่ 4
เป็นแบบเปลี่ยนแปลงขอบนอก
