Page 311 - book.sakeao62
P. 311
เอกสารโครงการพัฒนาการจัดการศึกษาจังหวัดสระแก้ว :
การส่งเสริมสมรรถนะและทักษะสําคัญในศตวรรษที่ 21 หน้า 70
กังวานยาวดัง “ฉิ่ง” แต่ถ้าเอาทั้ง 2 ฝานั้นกระทบและประกบกันไว้ จะได้ยินเสียงดังสั้น ๆ ดัง “ฉับ”
ดังนั้น การเรียกชื่อเครื่องดนตรีชนิดนี้ว่า ฉิ่ง ก็เพราะเรียกตามเสียงที่เกิดขึ้นนั่นเอง
ลักษณะของฉิ่ง
ฉิ่ง เป็นเครื่องดนตรีที่ทําด้วยโลหะมีใช้มาตั้งแต่สมัยโบราณ ตามประวัติสันนิษฐาน ว่ามี
ใน สมัย สุโขทัย ฉิ่งเป็นเครื่องดนตรีที่สําคัญที่สุดในการคุมจังหวะมีรูปร่างลักษณะคล้ายถ้วยชา หรือคล้าย ๆ
กับฝาขนม ครกที่ไม่มีที่จับ ฉิ่งคู่หนึ่งจะมี 2 ฝา มีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 6 - 6.5 ซ.ม. เจาะรูตรงกลาง
สําหรับ ร้อย เชือกเพื่อถือตีได้สะดวก ที่เรียกว่าฉิ่งคงจะเรียกตามเสียงที่ได้ยิน เมื่อตีให้ขอบกระทบกันหมิ่น
ๆ จะมีเสียงดัง “ ฉิ่ง” ถ้าเอา 2 ฝาตีประกบกันจะมีเสียง “ ฉับ”
วิธีการตีฉิ่ง
ผู้ตีนั่งขัดสมาธิ หรือพับเพียบ ลําตัวตรง ใช้นิ้วหัวแม่มือขวากับนิ้วชี้จับเชือกผูกฉิ่ง
ในลักษณะ เหมือนคีบแล้วคว่ํามือลง ในขณะเดียวกันให้นิ้วนาง กลาง ก้อย กรีดออกคุมฝาฉิ่ง ส่วนมือซ้าย
จับเช่นเดียวกับ มือขวา แต่หงายฝาฉิ่งขึ้นรับฝาบน มีวิธีตีที่ทําให้เกิดเสียงอยู่ 2 แบบคือ เสียง “ฉิ่ง” กับ
เสียง “ฉับ”
การตีฉิ่งในเพลงธรรมดา
อัตราจังหวะสามชั้น
- - - - - - - ฉิ่ง - - - - - - - ฉับ ---- - -- ฉิ่ง - - - - - - - ฉับ
อัตราจังหวะสองชั้น
- - - ฉิ่ง - - - ฉับ - - - ฉิ่ง --- ฉับ --- ฉิ่ง --- ฉับ - - - ฉิ่ง - - - ฉับ
อัตราจังหวะชั้นเดียว
- ฉิ่ง - ฉับ - ฉิ่ง - ฉับ - ฉิ่ง - ฉับ - ฉิ่ง - ฉับ - ฉิ่ง - ฉับ - ฉิ่ง - ฉับ - ฉิ่ง - ฉับ - ฉิ่ง - ฉับ
ประวัติศาสตร์ทางดนตรี
จากการสันนิษฐานของท่านผู้รู้ทางด้าน ดนตรีไทย โดยการพิจารณาหาเหตุผล เกี่ยวกับกําเนิด
หรือที่มาของ ดนตรีไทย ก็ได้มีผู้เสนอแนวทัศนะในเรื่องนี้ไว้ 2 ทัศนะที่แตกต่างกันคือ
ทัศนะที่ 1 สันนิษฐานว่า ดนตรีไทย ได้แบบอย่างมาจากอินเดีย เนื่องจากอินเดียเป็น
แหล่งอารยธรรมโบราณที่สําคัญแห่งหนึ่งของโลก อารยธรรมต่าง ๆ ของอินเดียได้เข้ามามีอิทธิพลต่อ
ประเทศต่าง ๆ ในแถบเอเชียอย่างมากทั้งในด้าน ศาสนา ประเพณีความเชื่อ ตลอดจนศิลปะแขนงต่าง ๆ
โดยเฉพาะทางด้านดนตรี ปรากฏรูปร่างลักษณะ เครื่องดนตรี ของประเทศ ต่าง ๆ ในแถบเอเชีย เช่น จีน
เขมร พม่า อินโดนิเซีย และ มาเลเซีย มีลักษณะ คล้ายคลึงกันเป็นส่วนมาก ทั้งนี้เนื่องมาจากประเทศ
เหล่านั้นต่างก็ยึดแบบฉบับดนตรี ของอินเดีย เป็นบรรทัดฐาน รวมทั้งไทยเราด้วยพบว่าลักษณะของเครื่อง
ดนตรีไทย สามารถจําแนกเป็น 4 ประเภท คือ
