Page 732 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]
P. 732
704 กรดคาร์บอกซิลิก
กลไกการเกิดปฏิกิริยาการเปลี่ยนกรดคาร์บอกซิลิกไปเป็นเอไมด์โดยใช้
DCC แสดงในภาพที่ 12.14 กลไกนี้จะแบ่งเป็นสองส่วน ส่วนแรกคือจะเป็นการเปลี่ยนหมู่ OH ของ
COOH ไปเป็น leaving group ที่ดี ในส่วนที่สองจะเป็นการเติมเอมีนและการกำจัด leaving group
ออกไป ในส่วนแรก จะเป็นปฏิกิริยากรดเบสระหว่าง DCC กับ หมู่ COOH โดย DCC จะมาดึง
โปรตอนใน COOH (step [1]) เกิดเป็นคาร์บอกซิเลทไอออน ออกซิเจนอะตอมที่ติดลบของหมู่คาร์
บอกซิเลทจะเคลื่อนไปสร้างพันธะไพน์ C=O และมีการสร้างพันธะใหม่ C–O เกิดขึ้น (step [2]) ใน
ส่วนแรกนี้จะเสมือนว่า เปลี่ยนหมู่ OH ให้เป็น leaving group ที่ดี ในขั้นถัดมาเอมีน (R-NH2) เข้ามา
ชนที่คาร์บอนอะตอมของหมู่คาร์บอนิล มีการสลายพันธะไพน์ C=O และสร้างพันธะใหม่ C–N ขึ้น
(step [3]) ถัดมาอิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยวของออกซิเจนอะตอมที่ติดลบจะเคลื่อนมาสร้างพันธะไพน์
ระหว่างคาร์บอนและออกซิเจน พร้อมไล่ leaving group ออก (step [4]) ตัว leaving group ที่หลุด
ออกไปนั้นจะมาดึงโปรตอนที่ไนโตรเจนอะตอมเกิดเป็นสารผลิตภัณฑ์เอไมด์และ dicyclohexylurea
ขึ้นในปฏิกิริยา
ตัวอย่างที่ 12.10 | ปฏิกิริยาการเปลี่ยนกรดคาร์บอกซิลิกไปเป็นเอไมด์โดยใช้ DCC
โจทย จงทำนายสารผลิตภัณฑ์ที่จากปฏิกิริยาต่อไปนี้
์
์
วิธีคิด การทำนายสารผลิตภัณฑของปฏิกิริยาการเปลี่ยนกรดคาร์บอกซิลิกไปเป็นเอไมด์โดยใช้
DCC นั้น คิดเสมือนว่านำ N อะตอมของหมู่ RNH2 ไปแทนที่ หมู่ OH ของ COOH จะได้
12.6.5B ปฏิกิริยาการเปลี่ยนกรดคาร์บอกซิลิกไปเป็นเอไมด์โดยใช้ BH 3
ปฏิกิริยานี้ยังไม่แพร่หลายและไม่มีกล่าวในหนังสือเคมีอินทรีย์มากนัก
เนื่องจากเป็นปฏิกิริยาที่อยู่ในระดับงานวิจัยและกำลังพัฒนาอยู่ แต่ผู้เขียนเห็นว่าการใช้ BH3 ช่วย
เปลี่ยนกรดคาร์บอกซิลิกไปเป็นเอไมด์ได้ค่อนข้างน่าสนใจ และสามารถใช้กลไกการเกิดปฏิกิริยา
พื้นฐานอธิบายได้ ปฏิกิริยาการเปลี่ยนกรดคาร์บอกซิลิกไปเป็นเอไมด์โดยใช้ BH3 นี้ ได้รับการรายงาน
โดย Huang และ คณะ (2007) โดยจะใช้สารตั้งต้นเป็นกรดคาร์บอกซิลิกทำปกิกิริยากับ BH3 ใน THF
(เป็นรีเอเจนต์สำเร็จรูปมีจำหน่ายทั่วไป) เพียง 0.35 equivalent จากนั้นจะเติมเอมีนเข้าไปทำ
ปฏิกิริยา ให้สารผลิตภัณฑ์เป็นเอไมด์ ดังแสดง
