Page 753 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

เคมีอินทรีย์ (Org. Chem.) 725

แลคโทนที่เป็นวง 5 เหลี่ยมจะเรียกว่า -แลคโทน เพราะไล่ลำดับจากคาร์บอนอะตอมที่ติด
กับหมู่คาร์บอนิล ไล่ลำดับของคาร์บอนอะตอมไป จนตัวสุดท้ายอยู่ตำแหน่งแกมมา ดังแสดง

[4] เอไมด์
เอไมด์ จะมีหมู่คาร์บอนิลเชื่อมพันธะกับไนโตรเจนอะตอม โดยสารประกอบเอไมด์นี้
จะแบ่งออกได้เป็นสามชนิดตามหมู่แทนที่ที่มาเกาะที่ไนโตรเจนอะตอม ถ้าตรงไนโตรเจน

อะตอมไม่มีหมู่อัลคิล (หมู่ R) ใดมาเกาะ มีแต่ H มาเกาะจะเรียกว่า 1˚ เอไมด์ (primary
amide) ถ้ามีหมู่อัลคิลมาเกาะหนึ่งหมู่จะเรียกว่า 2˚ เอไมด์ (secondary amide) และถ้า
มีหมู่อัลคิลเกาะถึงสองหมู่จะเรียกว่า 3˚ เอไมด์ (tertiary amide) ดังแสดง

เอไมด์ที่มีโครงสร้างเป็นวงจะมีชื่อเรียกเฉพาะว่า แลคแทม (lactam) โดยจะเรียก

แลคแทมตามขนาดของวง เช่น แลคแทมที่เป็นวง 4 เหลี่ยมจะเรียกว่า -แลคแทม (ไล่ลำดับ
เหมือนดังในกรณีของ แลคโทน) และ แลคแทมที่เป็นวง 5 เหลี่ยมจะเรียกว่า -แลคแทม

[5] ไนไทรล์

อนุพันธ์ของกรดคาร์บอกซิลิกอีกตัวหนึ่งที่จะกล่าวถึงคือ ไนไทรล์ (nitriles) ไน-
ั
ไทรล์เป็นสารประกอบที่มีหมู่ C≡N เกาะอยู่กับหมู่อัลคิล จะมีโครงสร้างแตกต่างจากอนุพนธ์
ของกรดคาร์บอกซิลิกโดยทั่วไปคือไม่มีหมู่คาร์บอนิล แต่ก็มี oxidation state เสมือนหมู่