Page 756 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

728 อนุพันธ์ของกรดคาร์บอกซิลิก

ิ่
จากโครงสร้างเรโซแนนซ์ของ RCOZ ที่แสดงจะเห็นว่า Z มีบทบาทสำคัญในการช่วยเพมความเสถียร
ของอนุพันธ์ของกรดคาร์บอกซิลิก กล่าวคือ ถ้า Z มีความเป็นเบสมาก (ความเป็นเบสคือความสามารถ
ในการให้อิเล็กตรอน) ก็จะสามารถให้อิเล็กตรอนไปช่วยลดความเป็นบวกของคาร์บอนได้มาก สาร

RCOZ จะเสถียรมากเมื่อ Z ให้อิเล็กตรอนได้ดี (เป็นเบสมาก) ในการเรียงลำดับความเป็นเบสของ Z
-
เราจะพิจารณาจากค่า pKa ของคู่กรดของเบส Z ดังแสดงในตารางที่ 13.2

ตารางที่ 13.2 ค่า pKa ของคู่กรด (HZ) ของหมู่ Z ในสูตร R-COZ
โครงสร้าง Z คู่กรด (HZ) pKa
-
RCOCl Cl HCl -7
–
แอซดคลอไรด์ RCOO RCOOH
ิ
ความเป็นเบสของ Z - เพิ่มขึ้น แอซดแอนไฮไดรด์ – OH H2O 3-5 ความเป็นกรดของ HZ เพิ่มขึ้น
(RCO)2O
–
ิ
RCOOH
15.7
กรดคาร์บอกซิลิก

RCOOR'
เอสเทอร์ – OR' R'OH 15.5-18

RCONR'2
เอไมด์ – NR2' HNR2' 38-40

ปรับปรงจาก: Smith, J. (2010). Organic Chemistry: McGraw-Hill Education.
ุ

จากตารางที่ 13.2 จะเห็นว่าความเป็นเบสของ Z เรียงลำดับดังนี้
-
–
–
–
–
– NR2' > OR' ≈ OH > RCOO > Cl
ั
เนื่องด้วยความเป็นเบสของ Z สามารถใช้ในการตัดสินความเสถียรของกรดคาร์บอกซิลิกและอนุพนธ์
ของกรดคาร์บอกซิลิกได้ ดังนั้น หากอะตอมใดให้อิเล็กตรอนได้ดีอนุพันธ์นั้นจะเสถียรมาก จากลำดับ
ความเป็นเบสทำให้ลำดับความเสถียรสามารถแสดงได้ดังนี้

เสถียรน้อยสุด เสถียรมากสุด
เสถียรเท่ากัน

ความเสถียรเพิ่มขึ้น