Page 786 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]
P. 786
758 อนุพันธ์ของกรดคาร์บอกซิลิก
ื่
เอไมด์เป็นสารที่ไม่ว่องไวในการเกิดปฏิกิริยาเมื่อเทียบกับอนุพันธ์ของกรดคาร์บอกซิลิกตัวอน
เนื่องจากหมู่ Z ของเอไมด์เป็น leaving group ที่แย่ เอไมด์จึงเกิดปฏิกิริยากับรีเอเจนต์ที่จำเพาะกับ
ปฏิกิริยา แต่อย่างไรก็ตามเอไมด์ก็สามารถเกิดปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสกับน้ำได้ ดังจะกล่าวต่อไปนี้
13.10.1 ปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสของเอไมด์
ภายใต้สภาวะที่เหมาะสมเอไมด์สามารถเกิดปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสได้ทั้งในกรดและใน
เบส ได้สารผลิตภัณฑ์เป็นกรดคาร์บอกซิลิกและคาร์บอกซิเลทไอออนตามลำดับ
13.10.1A ปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสของเอไมด์ในสารละลายกรด
เนื่องด้วยเอไมด์เป็นสารที่มีความเสถียรสูงมาก สภาวะที่ใช้ในการไฮโดร-
ไลท์ในสภาวะกรดอาจใช้สภาวะที่รุนแรง เช่น ให้ความร้อนโดยใช้กรด HCl เข้มข้น 6.0 M หรืออาจใช้
H2SO4 เป็นต้น ตัวอย่างปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสของเอไมด์ในสารละลายกรดแสดงด้านล่าง
กลไกการเกิดปฏิกิริยาของปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสของเอไมด์ในสภาวะกรดจะ
มีกลไกคล้ายคลึงกับปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสของเอสเทอร์ในสภาวะกรด ซึ่งกลไกการเกิดปฏิกิริยาของ
ปฏิกิริยาไฮโดรไลซิสของเอไมด์ในสภาวะกรดแสดงในภาพที่ 13.15 ในขั้นแรก (step [1]) อเล็กตรอน
ิ
คู่โดดเดี่ยวของออกซิเจนอะตอมในหมู่คาร์บอนิลจะมาจับโปรตอนของกรด (HA) เพื่อทำให้คาร์บอน
ในหมู่คาร์บอนิลมีความเป็นอิเล็กโทรฟิลิกมากขึ้น น้ำจะทำหน้าที่เป็นนิวคลีโอไฟล์เข้าชนที่คาร์บอน
ของหมู่คาร์บอนิล (step [2]) จากนั้นโปรตอนตรงออกซิเจนอะตอมที่มาจากน้ำจะเกิดการขจัด
โปรตอน (step [3]) ในส่วนที่สองจะเป็นการขจัด หมู่เอมีนออกเป็น leaving group โดยเริ่มจาก
+
+
อิเล็กตรอนคู่โดดบนไนโตรเจนอะตอมของ –NH2 จะถูกเติม H โดยกรดเกิดเป็น –NH3 (step [4])
