Page 143 - เคมีสำหรับครู 2

เคมีสำหรับครู 2 (Chem. for teachers 2) 119

ตัวอย่างที่ 4.4 | การดุลปฏิกิริยารีดอกซ์ในสภาวะกรด

2-
Cr2O7 (aq) + 14 H (aq) + 6e → 2 Cr (aq) + 7 H2O(l)
+
-
3+

ประจุ +6 +6

ขั้นที่ 3 ดุลให้จำนวนอิเล็กตรอนของครึ่งปฏิกิริยาทั้งสองให้เท่ากัน โดยหาเลขจำนวน
เต็มมาคูณ โดยจะเห็นว่าแต่ละครึ่งปฏิกิริยาแสดงดังนี้
-
+
2-
3+
Cr2O7 (aq) + 14 H (aq) + 6e → 2 Cr (aq) + 7 H2O(l)
-
-
2 I (aq) → I2 (s) + 2e
-
เพื่อทำให้จำนวนอิเล็กตรอนเท่ากัน ครึ่งปฏิกิริยา [I/ I2] ต้องคูณด้วยเลข 3 ทั้งสมการ
-
-
จะได้ 3 (2 I (aq) → I2 (s) + 2e )
-
6 I (aq) → 3I2 (s) + 6e -

ขั้นที่ 4 รวมครึ่งปฏิกิริยาทั้งสองเข้าด้วยกัน และทำการตัดสปีชีส์ที่เหมือนกันแต่อยู่ฝั่ง
ตรงกันข้ามออกไป

2-
3+
+
-
Cr2O7 (aq) + 14 H (aq) + 6e → 2 Cr (aq) + 7 H2O(l)
6 I (aq) → 3 I2 (s) + 6e
-
-
+
-
2-
3+
Cr2O7 (aq) + 6 I (aq) + 14 H (aq) → 2 Cr (aq) + 3 I2 (s) + 7 H2O(l)

ขั้นที่ 5 ตรวจสอบจำนวนประจุและจำนวนอะตอมของทั้งฝั่งสารตั้งต้นและฝั่ง
ผลิตภัณฑ์ว่าเท่ากันหรือไม่

ฝั่งสารตั้งต้น (6I, 14H, 2Cr, 7O; 6+) → ฝั่งสารผลิตภัณฑ์ (6I, 14H, 2Cr, 7O; 6+)

ส่วนการดุลปฏิกิริยารีดอกซ์ในสภาวะเบสสามารถศึกษาขั้นตอนอย่างละเอียดได้จากตัวอย่าง

ที่ 4.5 อย่างไรก็ตามการดุลปฏิกิริยารีดอกซ์ในสภาวะเบสมีขั้นตอนดังต่อไปนี้
1) แยกและเขียนครึ่งปฏิกิริยาออกซิเดชัน และรีดักชันออกมา
2) สำหรับแต่ละครึ่งปฏิกิริยา
a. ดุลจำนวนอะตอมของธาตุใด ๆ ที่ไม่ใช่ O และ H ก่อน

b. ดุล O อะตอม โดยการเติม H2O
+
c. ดุล H อะตอม โดยการเติม H
d. ดุลประจุของครึ่งปฏิกิริยาโดยการเติมอิเล็กตรอน