Page 144 - เคมีสำหรับครู 2

120 ไฟฟ้าเคมี

3) ดุลให้จำนวนอิเล็กตรอนของครึ่งปฏิกิริยาทั้งสองให้เท่ากัน โดยหาเลขจำนวนเต็มมาคูณ
4) รวมครึ่งปฏิกิริยาทั้งสองเข้าด้วยกัน และทำการตัดสปีชีส์ที่เหมือนกันแต่อยู่ฝั่งตรงกันข้าม
ออกไป
-
+
-
5) เติม OH ไปทั้งสองข้างของสมการ ตามจำนวน H ที่ปรากฏในปฏิกิริยา เมื่อ OH รวมตัว
+
กับ H จะเกิดเป็น H2O จากนั้นต้องทำการตัดโมเลกุลของน้ำที่เหมือนกันแต่อยู่คนละฝั่ง
ออก
6) ตรวจสอบจำนวนประจุและจำนวนอะตอมของทั้งฝั่งสารตั้งต้นและฝั่งผลิตภัณฑ์ว่าเท่ากัน
หรือไม่

ตัวอย่างที่ 4.5 | การดุลปฏิกิริยารีดอกซ์ในสภาวะเบส
โจทย ์ จงใช้วิธีครึ่งปฏิกิริยาดุลปฏิกิริยารีดอกซ์ต่อไปนี้

MnO4 (aq) + C2O4 (aq) → MnO2(s) + CO3 (aq) [สภาวะเบส]
2-
-
2-

วิธีคิด ขั้นที่ 1 แยกและเขียนครึ่งปฏิกิริยาออกซิเดชัน และรีดักชันออกมา ทำได้โดยระบุเลข
ออกซิเดชันของอะตอมของธาตุทุกตัวในปฏิกิริยา และพิจารณาเลขออกซิเดชันว่า เลข

ออกซิเดชันของสปีชีส์ใดเพิ่ม สารนั้นจะเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน หากสารใดเลข
ออกซิเดชันลดลงจะเกิดปฏิกิริยารีดักชัน
+7 -2 +3 -2 +4 +4
↑ ↑ ↑ ↑ ↑ ↑
MnO4 (aq) + C2O4 (aq) → MnO2(s) + CO3 (aq)
2-
-
2-

จงเห็นว่า
เลขออกซิเดชันของ C เพิ่มขึ้น แสดงว่า เกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน สามารถเขียนครึ่ง

2-
2-
ปฏิกิริยาออกซิเดชันได้เป็น C2O4 (aq) → CO3 (aq)

เลขออกซิเดชันของ Mn ลด แสดงว่า เกิดปฏิกิริยารีดักชัน สามารถเขียนครึ่งปฏิกิริยา
-
รีดักชันได้เป็น MnO4 (aq) → MnO2(s)

ขั้นที่ 2 ดุลแต่ละครึ่งปฏิกิริยา
2-
2
สำหรับครึ่งปฏิกิริยาออกซิเดชัน [C2O4 / CO3 ]
a. ดุลจำนวนอะตอมของธาตุใด ๆ ที่ไม่ใช่ O และ H ก่อน (ดุล C อะตอมโดยเติม
2-
เลข 2 หน้า CO3 )
2-
2-
C2O4 (aq) → 2 CO3 (aq)

b. ดุล O อะตอม โดยการเติม 2 H2O ฝั่งสารตั้งต้น

2-
2-
C2O4 (aq) + 2 H2O (l) → 2 CO3 (aq)