Page 159 - เคมีสำหรับครู 2

เคมีสำหรับครู 2 (Chem. for teachers 2) 135

ตัวอย่างที่ 4.9 | การลำดับความแรงของตัวออกซิไดส์ตัวรีดิวซ์
โจทย ์ พิจารณาค่า E◦ ของครึ่งปฏิกิริยารีดักชันต่อไปนี้ แล้วลำดับความแรงของตัวรีดิวซ์ จาก
มากไปน้อย

Al (aq) + 3e → Al(s) E◦ = -1.66 V
–
3+
2H (aq) + 2e → 2H2(g) E◦ = 0.00 V
+
-
Cu (aq) + 2e → Cu(s) E◦ = 0.34 V
-
2+

วิธีคิด จากค่า E◦ ที่แสดงด้านบนนั้นจะเห็นว่าสารที่เกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันได้ดีที่สุด (ค่า E◦
น้อยที่สุด) คือ Al(s) รองลงมาคือ H2(g) และน้อยสุดคือ Cu (s)

ดังนั้น ลำดับความแรงของตัวรีดิวซ์ คือ Al > H2 > Cu

4.5.6 การใช้ค่า E◦ ของครึ่งปฏิกิริยาในการทำนายปฏิกิริยารีดอกซ์เกิดขึ้นได้เอง

หรือไม ่
ในการทำนายการเกิดขึ้นได้เองหรือไม่ของปฏิกิริยารีดอกซ์นั้น สามารถ
พิจารณาได้จากค่า E◦ ของเซลล์ โดยมีข้อกำหนดดังนี้

หากค่า E◦ ของเซลล์นั้นเป็น ค่าบวก แสดงว่าปฏิกิริยารีดอกซ์นั้น สามารถเกิดขึ้นได้เอง
หากค่า E◦ ของเซลล์นั้นเป็น ศูนย์ แสดงว่าปฏิกิริยารีดอกซ์นั้น อยู่ในสมดุล

หากค่า E◦ ของเซลล์นั้นเป็น ค่าลบ แสดงว่าปฏิกิริยารีดอกซ์นั้น ไม่สามารถเกิดขึ้นได้เอง ต้องกลับ
สมการปฏิกิริยาจึงะสามารถเกิดได้เอง

เพื่อความเข้าใจที่มากขึ้นสามารถพิจารณาได้จากตัวอย่างที่ 4.10

ตัวอย่างที่ 4.10 | การทำนายปฏิกิริยารีดอกซ์เกิดขึ้นได้เองหรือไม่
โจทย ์ พิจารณาปฏิกิริยารีดอกซ์ที่แสดงด้านล่าง แล้วระบุว่าปฏิกิริยานี้สามารถเกิดขึ้นได้เอง

หรือไม่ที่สภาวะมาตรฐาน

Zn (aq) + 2Fe (aq)  Zn(s) + 2Fe (aq)
2+
2+
3+

วิธีคิด ขั้นที่ 1 แยกครึ่งปฏิกิริยาออกซิเดชัน และครึ่งปฏิกิริยารีดักก่อน โดยพิจารณาจากเลข
ออกซิเดชันของธาตุแต่ละตัว