Page 63 - หน้าปกรายงานประจำปี 64

นับแตวันที่ไดรับเรื่องหากรัฐสภาพิจารณาไมแลวเสร็จภายในกําหนดเวลาดังกลาวใหถือวารัฐสภาใหความเห็นชอบหนังสือ

สัญญาอื่นที่อาจมีผลกระทบตอความมั่นคงทางเศรษฐกิจสังคมหรือการคาหรือการลงทุนของประเทศอยางกวางขวาง
ตามวรรคสองไดแกหนังสือสัญญาเกี่ยวกับการคาเสรีเขตศุลกากรรวมหรือการใหใชทรัพยากรธรรมชาติหรือทําใหประเทศ

ตองสูญเสียสิทธิในทรัพยากรธรรมชาติทั้งหมดหรือบางสวนหรือหนังสือสัญญาอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ
ใหมีกฎหมายกําหนดวิธีการที่ประชาชนจะเขามามีสวนรวมในการแสดงความคิดเห็นและไดรับการเยียวยา
ที่จําเปนอันเกิดจากผลกระทบของการทําหนังสือสัญญาตามวรรคสามดวย

เมื่อมีปญหาวาหนังสือสัญญาใดเปนกรณีตามวรรคสองหรือวรรคสามหรือไมคณะรัฐมนตรีจะขอใหศาลรัฐธรรมนูญ
วินิจฉัยก็ไดทั้งนี้ศาลรัฐธรรมนูญตองวินิจฉัยใหแลวเสร็จภายในสามสิบวันนับแตวันที่ไดรับคําขอ”

เมื่อพิจารณาจากบทบัญญัติดังกลาวแลวจะเห็นไดวา รัฐธรรมนูญไดกำหนดไววาสนธิสัญญาซึ่งในที่นี้จำกัดเฉพาะ
ความตกลงอยูในรูปแบบของลายลักษณอักษรเทานั้น จะตองออกเปนพระราชบัญญัติเพื่อใหสามารถอนุวัติการตาม
พันธกรณีแหงสัญญานั้นไดและจะตองไดรับความเห็นชอบจากรัฐสภาดวย กลาวคือ สนธิสัญญาที่เปนลายลักษณอักษร

ทุกฉบับจะตองมีกฎหมายรับรองหรือมีการอนุวัติการกฎหมายมาใช ดังนั้นกฎหมายระหวางประเทศโดยเฉพาะในกรณี
ของสนธิสัญญาหรือขอตกลงที่เปน ลายลักษณอักษรนั้นจะตองมีการอนุวัติการเปนกฎหมายจึงจะสามารถนำมาบังคับใช

ในประเทศไทย
การปรับใชกฎหมายระหวางประเทศในทางปฏิบัติของศาลยุติธรรมในประเทศไทย แบงออกไดเปน 2 กรณี คือ
1) กรณีการปรับใชกฎหมายที่มิไดเปนลายลักษณอักษร

เมื่อรัฐธรรมนูญของประเทศไทยมิไดกำหนดใหจารีตประเพณีระหวางประเทศหรือหลักกฎหมายทั่วไปนั้นจะตอง
ผานกระบวนการอนุวัติการกฎหมายมาใช ดังนั้นในกรณีนี้ศาลจึงตองพิจารณาตามกฎหมายของประเทศไทยมาใชกอน

โดยอาศัยหลักตามประมวลกฎหมายแพงและพาณิชย มาตรา 4 หากกฎหมายระหวางเทศมีความสอดคลองกับกฎหมาย
ภายในของประเทศไทยศาลจะตองเลือกใชกฎหมายของประเทศไทยเสียกอน แตในกรณีที่กฎหมายภายในและกฎหมาย
ระหวางประเทศมีความขัดแยงกันนั้นศาลอาจใชดุลพินิจปรับใชไดตามความเหมาะสมของแตละกรณี เพื่อประโยชนของ

รัฐหรือเนื่องจากความจำเปนดานความสัมพันธระหวางประเทศ ดังนั้นในทางปฏิบัติของศาลไทยสำหรับการปรับใชจารีต
ระหวางประเพณีระหวางประเทศหรือหลักกฎหมายทั่วไปจึงไมไดมีบรรทัดฐานที่แนชัด และมีบางกรณีที่ศาลจำเปน

ตองนำจารีตประเพณีระหวางประเทศมาใชโดยไมมีกฎหมายรองรับหรือการอนุวัติการกฎหมาย
2) กรณีการปรับใชกฎหมายที่เปนลายลักษณอักษร
ในกรณีที่กฎหมายระหวางประเทศอยูในรูปของสนธิสัญญาละพันธกรณีตามสนธิสัญญานั้น มีกฎหมายรับรองแลว

มีผลเปนการที่กฎหมายภายในประเทศเปดชองใหปฏิบัติตามพันธกรณีของสนธิสัญญานั้นได หรือหากไมมีการรองรับ
กฎหมายดังกลาวแลวสนธิสัญญานั้นจำเปนตองผานกระบวนการรับเอากฎหมายระหวางประเทศนั้นมาเปนกฎหมาย

ภายในประเทศหรือโดยการอนุวัติการกฎหมาย อยางไรก็ดีในทางปฏิบัติของศาลยุติธรรมนั้นมีความยืดหยุนในการนำ
กฎหมายระหวางประเทศมาใช โดยจะเห็นไดจากกรณีที่ศาลไดมีการนำพันธกรณีระหวางประเทศมาใชเปนพื้นฐาน
ในการวินิจฉัยคดีโดยตรง แมวากฎหมายระหวางประเทศนั้นจะมิไดมีการรองรับหรือมีการอนุวัติการก็ตาม การวินิจฉัยคด ี

ในลักษณะเชนวานี้ถือเปนการที่ศาลยุติธรรมของประเทศไทยวินิจฉัยบนพื้นฐานของความจำเปนในความสัมพันธระหวาง
ประเทศมากกวาบนพื้นฐานของกฎหมาย

จากการศึกษาคำพิพากษาศาลฎีกาพบวาศาลยุติธรรมของประเทศไทยมีการนำกฎหมายระหวางประเทศมาใช 
ในการพิจารณาพิพากษาคดี โดยอาจจำแนกประเภทคดี กฎหมายระหวางประเทศที่เกี่ยวของ และลักษณะการปรับใช
กฎหมายระหวางประเทศได ดังนี้