Page 160 - วิธีวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์เบื้องต้น
P. 160
152
ํ
ุ
่
ํ
แมน้า และคณภาพน้าในแมน้ําเสือมโทรม (Environment Canada, 2011) ในกลุมประเทศกําลัง
ั
ุ
ี
ํ
พฒนาสาเหตของปญหาคุณภาพน้าเสื่อมโทรมมาจากการท่ชุมชน โรงงานอุตสาหกรรม และระบบ
ํ
ํ
การผลิตดานการเกษตรปลอยน้าเสียลงสูแหลงน้าโดยไมผานการบําบัด (Zhang et.al., 2011) และ
ิ่
กลุมประเทศนี้กําลังขยายฐานการผลิตทางดานอุตสาหกรรม และเกษตรกรรมทําใหการใชน้ําเพมมาก
ขึน ในทวีปเอเซียปญหาแหลงน้ําสวนใหญเกิดจากนโยบายของภาครัฐท่ตองการพฒนาและใช
ั
้
ี
ประโยชนจากแหลงน้ําโดยที่ไมคํานึงถึงผลกระทบกับประชาชนที่ใชประโยชนจากแหลงน้ํา รวมถงการ
ึ
เปลียนแปลงคุณภาพน้ําในแหลงน้ําผิวดนจากการปนเปอนของสารมลพิษทางน้ําเพ่มข้น (Vickie,
ิ
่
ึ
ิ
2011) โดยเฉพาะกลุมประเทศที่มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจสูง มีรายงานการศึกษา พบวา เกอบรอย
ื
ละ 15 ของแมน้ําสายหลักในประเทศจีนมีคุณภาพน้ําในระดับเสื่อมโทรมมาก (ระดับ 6 ตามมาตรฐาน
ํ
่
ี
ิ
ึ
ประเทศจีน) ซงสะทอนใหเห็นวาคุณภาพน้าในจีนสกปรกเกนกวาท่นํามาใชในระบบชลประทาน
ยิ่งกวานั้นแหลงน้ําและน้ําประปาในเขตเมืองรอยละ 90 มีการปนเปอน
ี
ู
ุ
ิ
่
ขอมลประเทศไทย (สวนทสอง): ในประเทศไทยกรมควบคมมลพษ (2554) ไดรายงานการ
ํ
ตรวจวัดคณภาพแหลงน้าผิวดินทสําคัญท่วประเทศจํานวน 52 แหลง โดยประเมนจากมาตรฐาน
ี
ุ
่
ิ
ั
คุณภาพแหลงน้าผิวดินพบวาแหลงน้าผิวดินมคุณภาพน้ําอยูในเกณฑเสื่อมโทรม รอยละ 23 ทงนี้
ั้
ี
ํ
ํ
สาเหตุหลักททําใหคุณภาพน้ําในแมน้ําสายหลักของประเทศไทยเสื่อมโทรมสวนใหญมาจากน้ําเสีย
่
ี
ิ
ํ
ชุมชนซึ่งมีองคประกอบสําคัญเปนอินทรียสารเมื่อระบายลงสูแหลงน้ําทาใหปริมาณออกซเจนในแหลง
ุ
ํ
ิ่
ิ
ึ้
น้ําลดลงหรือมีความสกปรกในรูปสารอนทรียเพมขน มีรายงานการศึกษาการประเมนดัชนีคณภาพน้า
ิ
ํ
ดานการคมครองสัตวน้าบงชี้วาคณภาพน้าสําหรับการดํารงชีวิตของสัตวน้าในแมน้าบางประกงอยูใน
ุ
ํ
ํ
ุ
ํ
ํ
่
ระดับตา ในแมน้ําปราจีนบุรี และแมน้ํานครนายกชวงปลายแมน้ําคุณภาพน้ําสําหรับการดํารงชีวิต
ของสิ่งมีชีวิตในน้ําอยูในระดับต่ํา นอกจากนียังพบการปนเปอนของสารมลพิษในแมน้ําขนาดเล็กใน
้
ํ
ํ
พื้นทตนน้ํา นอกจากนี้ยังพบวาคณภาพน้าในแมน้าสาขาแมถาง จังหวัดแพร มีการปนเปอนของไนเต
ี่
ุ
ั
ี
้
รท ไนโตรเจน แอมโมเนียไนโตรเจน และปริมาณฟอสฟอรัสทงหมด โดยมคาเฉลียมากทสุดในแหลง
ี
่
่
ุ
ั้
ี
ี
่
ี
ี่
่
ื
ื้
น้ําที่ไหลผานพนทการเกษตร ทงนี้สาเหตุเนื่องจากในพนทการเกษตรมการใชปยเคมและสารเคมเพอ
ี
้
ื
เพิ่มผลผลิต
่
ู
ั
้
ี
้
ขอมลพนทศึกษา (สวนทสาม): กรมควบคมมลพษไดประกาศใหแมน้าลีตงแตจุดบรรจบ
้
ิ
ื
ี่
ุ
ํ
ํ
ระหวางแมน้ําลี้กับแมน้ําปงบริเวณบานตนผึ้ง หมูท 2 ตําบลหนองลอง อาเภอเวียงหนองลอง จังหวัด
ี่
ึ
้
ี
ู
ํ
ู
ิ
ู
้
่
ลําพน กโลเมตรท 0 จนถงแมน้าลีบริเวณบานใหมศิวิไล หมท 12 ตําบลลี้ อาเภอลี จังหวัดลําพน
ํ
ี
่
ํ
กโลเมตรท 115 เปนแหลงน้าทไดรับน้าท้งจากกจกรรมบางประเภทและสามารถเปนประโยชนเพอ
ี
ื
ี
ิ
่
่
ิ
ํ
ิ
่
่
การอุปโภคและบริโภคโดยตองผานการฆาเชื้อโรค และผานกระบวนการปรับปรุงคุณภาพน้ําทัวไป
ิ
กอน (แหลงน้ําประเภทท 2) แมน้ําลี้ยังถูกจัดใหเปนแมน้ําที่เสี่ยงตอการเกดมลพษทางน้ําระดับสูงของ
ิ
ี่
ิ
ภาคเหนือ (หนวยศึกษาและเฝาระวังมลพิษทางน้ํา, 2552) นอกจากนี้ยังเกดการบุกรุกพ้นทแมน้าเพอ
ํ
ื
่
่
ี
ื
้
ื
ิ
การเกษตรทําสวนลําไยและสวนมะมวง แมน้ําต้นเขนฤดูแลงน้ําจะเหลืออยูเฉพาะหนาฝายเทานัน
การฟุงกระจายของตะกอนทองน้ําจากการดูดทรายซึ่งเปนสาเหตุของตลิ่งพัง รวมถงประชาชนท้งขยะ
ึ
ิ
บริเวณริมตลิ่งแมน้ํา สวนผลกระทบสุขภาพชาวบานที่ลงไปหาปลาและเด็กทลงเลนน้ําในแมน้ําเกดผด
ิ
ี่
ี
ผื่นเมื่อสัมผัสน้ําในแมน้ํา ประชาชนสังเกตเห็นวาปลาบางชนิดที่เคยมอยางชุกชุมในแมน้ําหายไป สวน
