Page 481 - SRT RP_Final Report_221107
P. 481
รายงานฉบับสมบูรณ์ (Final Report)
กฎหมายนี้เช่นเดียวกัน อย่างไรก็ดี มาตรา 6 วรรคสอง ประกอบกับมาตรา 8 (12) ได้ให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงการคลัง และกระทรวงมหาดไทยในการยกเว้นภาษีโรงเรือนและที่ดินให้แก่รัฐวิสาหกิจได้ โดยเมื่อวันที่
26 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 ได้มีการประกาศกฎกระทรวงกำหนดทรัพย์สินที่ได้รับยกเว้นจากการจัดเก็บภาษีที่ดิน
และสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 ซึ่งได้ยกเว้นการจัดเก็บภาษีจากจากทรัพย์สินต่าง ๆ กว่าสิบเอ็ดรายการ โดยมี
ทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับการรถไฟฯ คือ 1) ทรัพย์สินของรัฐวิสาหกิจที่ยังมิได้ใช้ในกิจการของรัฐวิสาหกิจและยัง
มิได้ใช้หาผลประโยชน์ และ 2) ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ใช้เป็นทางรถไฟหรือทางรถไฟฟ้าซึ่งใช้ในกิจการของ
การรถไฟฯ หรือ การรถไฟฟ้าโดยตรง ซึ่งประกาศดังกล่าวยังได้กำหนดนิยามของคำว่า “ทางรถไฟ” เอาไว้ด้วย
ว่า หมายความถึง “ถนนหรือทางซึ่งได้วางรางเพื่อการเดินรถไฟ และให้หมายความรวมถึง อุโมงค์ สะพาน
ทางยกระดับ ห้องระบบอาณัติสัญญาณประจำสถานี ซุ้มเครื่องกั้นถนนผ่านเสมอระดับทางรถไฟ ที่ทำการหอ
สัญญาณ และชานชาลาสถานีเฉพาะพื้นที่บริเวณที่ผู้โดยสารรอเพื่อขึ้นหรือลงจากรถไฟ” เช่นเดียวกับคำว่า
“ทางรถไฟฟ้า” ซึ่งหมายความถึง “รางหรือทางสำหรับรถไฟฟ้าแล่นโดยเฉพาะ ไม่ว่าจะจัดสร้างในระดับพื้นดิน
เหนือหรือใต้พื้นดินหรือพื้นน้ำ หรือผ่านไปในอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างใด ๆ และให้หมายความรวมถึงเขตทาง
ไหล่ทาง ทางเท้า ทางออกฉุกเฉิน อุโมงค์ สะพาน ทางยกระดับ เขื่อนกั้นน้ำ ท่อหรือทำงระบายน้ำ ท่อหรือทาง
ระบายอากาศ กำแพงกันดิน รั้วเขต และหลักระยะ”
ประเด็นว่าทรัพย์สินใดของการรถไฟฯ ได้รับยกเว้นจากการจัดเก็บภาษีหรือไม่นั้นยังมีความไม่
ชัดเจนอยู่บางประการ ดังจะเห็นได้จากการที่กระทรวงมหาดไทยได้มีหนังสือตอบข้อหารือของเทศบาลตำบล
ช่องแค อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์เกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีจากทรัพย์สินของการรถไฟฯ ตามหนังสือของ
กระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0808.3/17416 เรื่อง หารือแนวปฏิบัติในการจัดเก็ฐภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ตาม
พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 ลงวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 ซึ่งมีสาระสำคัญโดย
สรุปว่า อาคารสถานีรถไฟที่มิใช่เป็นห้องระบบอาณัติสัญญาณประจำสถานีรถไฟ บ้านพัก และที่ทำการจำหน่ายตั๋ว
ไม่ใช่ทรัพย์สินตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงไม่ได้รับยกเว้นจากการจัดเก็บภาษีโรงเรือนและที่ดิน นอกจากนี้ ใน
หนังสือของกระทรวงมหาดไทยดังกล่าว ยังได้ตอบข้อหารือในประเด็นการจัดเก็บภาษีกรณีมีผู้บุกรุกสร้างที่อยู่
อาศัยบนที่ดินของการรถไฟฯ เอาไว้ด้วยว่า ผู้บุกรุกซึ่งเป็นผู้ครอบครองหรือทำประโยชน์ในที่ดินของรัฐมีหน้าที่เสีย
ภาษีตามาตรา 5 และมาตรา 9 แห่งพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 เอาไว้อีกด้วย
จากข้อยกเว้นตามกฎกระทรวง ตลอดจนแนววินิจฉัยของกระทราวงมหาดไทยดังกล่าว ย่อม
หมายความว่า ทรัพย์สินอื่น ๆ ของการรถไฟฯ นอกเหนือจากที่ยังไม่ได้นำออกหาประโยชน์ ไม่ใช่ทางรถไฟหรือทาง
รถไฟฟ้า หรือที่ไม่ได้ให้บุคคลอื่นครอบครองหรือทำประโยชน์ดังที่ได้กล่าวไว้ข้างต้น ล้วนอยู่ภายใต้บังคับในการ
จัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างซึ่งการรถไฟฯ มีหน้าที่ต้องชำระภาษีตามกฎหมายทั้งสิ้น โดยในปีภาษี
417
