Page 477 - SRT RP_Final Report_221107
P. 477
รายงานฉบับสมบูรณ์ (Final Report)
บุคคลดังกล่าวได้ยื่นคำร้องขอคืนภายใน 3 ปีนับแต่วันครบกำหนดระยะเวลาดังกล่าว ทั้งนี้ ตามที่ได้บัญญัติไว้ใน
มาตรา 53 วรรคสอง
ั
กรณีการตีความดังกล่าว ยังสอดคล้องกบนัยคําพพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 422/2558 ซึ่งมี
ิ
ี
สาระสำคัญโดยสรุปว่า กรณีการทางพิเศษแห่งประเทศไทยได้ตราพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณท่ที่
จะเวนคืนฯ เพื่อสร้างทางพิเศษระบบทางด่วน เพื่ออำนวยความสะดวกและความรวดเร็วแก่การจราจรและการ
ขนส่งอันเป็นกิจการสาธารณูปโภค แต่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการเวนคืนทั้งหมด กลับนำ
ื่
ิ
ที่ดินบางส่วนไปใช้เพอประโยชน์อย่างอื่นที่ไม่เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการเวนคืนศาลจึงพพากษาให้คืนที่ดินใน
ส่วนดังกล่าวให้แก่เจ้าของเดิม อย่างไรก็ดี แม้ขณะมีข้อพิพาทในคดีนี้จะเป็นเวลาที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร
ไทย พ.ศ. 2521 ใช้บังคับอยู่ แต่หากพิจารณาหลักการที่กฎหมายจะรับรองและคุ้มครองสิทธิในทรัพย์สินของบุคคล
แล้วก็จะพบว่ามีความใกล้เคียงและคล้ายคลึงกันกับรัฐธรรมนูญญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ฉบับที่ใช้
บังคับอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งเป็นกฎหมายแม่บทของพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์
พ.ศ. 2562 ดังนั้น แนววินิจฉัยของศาลดังกล่าว จึงสามารถนำมาเทียบเคียงกับกรณีของการรถไฟฯ ในส่วนนี้ได้
อย่างไรก็ดี หากที่ดินที่การรถไฟฯ ต้องการที่จะนำไปใช้ประโยชน์โดยมีวัตถุประสงค์แตกต่าง
ออกไปจากวัตถุประสงค์แห่งการเวนคืน เป็นที่ดินแปลงที่การรถไฟฯ ได้ใช้ประโยชน์ตามวัตถุประสงค์แห่งการ
เวนคืนมาก่อนหน้านี้จนเป็นที่เรียบร้อยแล้ว แต่ปัจจุบันหมดความจำเป็นที่จะใช้ตามวัตถุประสงค์ดังกล่าวลง
การรถไฟฯ ก็สามารถใช้ประโยชน์ในที่ดินแปลงดังกล่าวตามวัตถุประสงค์ใหม่ต่อไปได้ โดยไม่จำเป็นที่จะต้องคืน
ที่ดินให้แก่เจ้าของเดิมหรือทายาทแต่อย่างใด เนื่องจากมาตรา 53 วรรคห้า ได้บัญญัติข้อยกเว้นในการใช้สิทธิขอคืน
ที่ดินของเจ้าของเดิมหรือทายาทในกรณีนี้เอาไว้
(3) แนวทางในการดำเนินงาน
กรณีที่การรถไฟฯ ยังไม่ได้ใช้ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างตามวัตถุประสงค์แห่งกการเวนคืน เนื่องจาก
มาตรา 53 วรรคสองกำหนดว่า “เจ้าของเดิมหรือทายาทมีสิทธิขอคืนที่ดิน” กรณีที่รัฐไม่ได้ใช้ที่ดินตามวัตถุประสงค์
แห่งการเวนคืนภายในระยะเวลาที่กำหนด ซึ่งหมายความว่าเจ้าของหรือทายาทมีสิทธิที่จะขอคืนหรือไม่ก็ได้ตาม
ความประสงค์ของตน ดังนั้น หากการรถไฟฯ ต้องการจะใช้ประโยชน์ที่ดินให้แตกต่างจากวัตถุประสงค์แห่งการ
เวนคืน การรถไฟฯ ก็อาจจะต้องเข้าไปเจรจากับเจ้าของเดิมหรือทายาทเพื่อทำความตกลงและยินยอมให้
การรถไฟฯ ใช้ประโยชน์ที่ดินให้แตกต่างไปจากวัตถุประสงค์เดิมแห่งการเวนคืน
413
