Page 30 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI

Markaziy bankida davlat xizmatchilari, ularning yaqinlari hisoblari nazoratga

olinadi. Jamiyatda pora evaziga og’dirishda fosh qilingan jismoniy va yuridik

shaxslarning hatti–harakatlari doimiy nazorati orqali korrupptsion jinoyatlar

kamaytirilgan. Mamlakatdagi ushbu tadbir jarayonida davlat boshqaruvi hodimlarini

o’z lavozimi vakolatlarini to’la to’kis bajarishlari uchun nazorat joriy etilib, bir

vaqtning o’zida mansabdorlarga noto’g’ri yo’lga og’ishga imkon berilmaydi.

So’ngi yillarda Germaniyada korruptsiyaga qarshi kurash o’zining

samaradorligini ko’rsatdi. Bunga politsiya va prokuratura tizimidagi hodimlar

sonining ko’paytirilishi, anonim aloqalar uchun tezkor telefon tarmog’ining tashkil

etilishi sabab bo’ldi. Jinoyat va soliq politsiyasining yaqin hamkorligi va ularning

butun yevropa ittifoqiga a’zo davlatlar antikorruptsiya tashkilotlari bilan

hamkorlikning kengayishi ham bu masalada kurashning samarali bo’lishiga yordam

berdi. Germaniyada davlat hodimlari va xizmatchilar orasida “pora olish” deyarli

uchramaydi. Germaniyada davlat va mahalliy o’z-o’zini boshqarish organlarida
poraxo’rlik kuzatilmasada, ba’zan xususiy biznesda nisbatan korruptsiya holati

uchrab turadi. O’lkadagi biznes kompaniyalar faoliyati jamoatchilik e’tiborida
turadi. Bordiyu, biror bir nemis kompaniyalari chet ellik sheriklarga pora berganligi

yohud hadya evaziga ish bitirgani ma’lum bo’lsa, bu avvalo, shu kompaniya uchun

sharmandalik hisoblanadi. Bu esa kompaniyaning imidji va moliyaviy tizimiga

17
jiddiy zarar beradi . Jamoatchilik oldida obro’si tushgan kompaniya o’z –o’zidan
sinib boradi.

Xalqaro darajada dunyo mamlakatlarining rivojlanish darajalari, boshqaruv va

biznes sohalaridagi korruptsiyani tahlil etib borish albatta insonlar uchun munosib

iqtisodiy va huquqiy sharoitlar yaratishga yordam beradi. “Transparency

International” halqaro tashkiloti tomonidan 2009 yilda e’lon qilingan jahon

mamlakatlarining korruptsiyalashganligi darajasini aks ettiruvchi reytingda

17
Волфганг Дик, Aндрей Гнеистурков. Коррупция в Германии: успехи в боръбы неистебимым злом. –М.,
2013.
29