Page 32 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI

sub’ektlarni monitoring qilish, asoslash kelgusi kurash usularini belgilashda qo’l

kelgan.

Keyingi korruptsiya darajasi eng past mamlakatlardan yana biri Singapurdir.

Singapur davlatining yetakchisi Li Kuan YU o’zing “Singapur tarixi: uchinchi

dunyodan birinchisiga” nomli asarida Singapur davlatining murakkab vaziyatdan

chiqib, o’zligini anglagani va qisqa muddatda iqtisodiyotini tiklab olganligi kabi

sirlarini bayon etadi. Unda Li Kuan “...agar har bir oilada uy-joy bo’lsa, demak

mamlakatda vaziyat barqarorlashgan bo’lardi” deb yozadi.

Mamlakatning korruptsiyaga qarshi siyosati asosan zaruriyat tufayli amalga

oshirilgan. Singapur xorijiy investitsiyalarni mamlakatga jalb qilar ekan, birinchi

navbatda ularni noto’g’ri maqsadlarda foydalanish imkoniyatini yo’qqa chiqardi.

Mamlakat ushbu illatni oldini olish uchun tezkor tadbirlar qo’llagan va aybdorlarni

ayovsiz jazolagan. Ushbu illatni bartaraf etish maqsadida mamlakatda 1952 yilda

“Korruptsiya hodisalarini tergov qilish Byurosi” tuzildi, mazkur byuroni tashkil
etish “Korruptsiyaning oldini olish to’g’risida”gi Aktda nazarda tutilgandi.

Byuroning zimmasiga davlat xizmatida halollik va sotilmaslik printsipi amal
qilishi, xususiy sektorda korruptsiya aralashmagan bitimlar tuzilishi, davlat

mansabdor shaxslarining o’z vazifalarini suiiste’mol qilish holatlarini tekshirish va

shunday holatlar aniqlanganda tegishli organlarga intizomiy javobgarlikka tortish

haqida ma’lumotlar berish vazifalari yuklatilgan. SHuningdek, Byuro, sud qarorini

kutmay gumonlanuvchini qo’lga olishi, bank hujjatlarini va moliyaviy ulushlarni

tekshirishi, guvohlikka har qanday shaxsni(u davlat ahamiyatidagi amaldor bo’lsa

ham) chaqirtirishi, zarurat tug’ilganda har qanday fuqaroni javobgarlikka tortishi

mumkin.

1959 yilda ham Singapur dunyodagi eng kambag’al davlatlardan biri bo’lgan.

Singapurda (Moliya vazirligi) 1973 yil iyul oyidan boshlab maxsus korruptsiyaga

qarshi kurash Dasturini amalga oshira boshlagan. Dasturda fuqarolar va tashkilotlar

o’rtasidagi aloqalarni turli xil sansalorliklar va sudrashlarga yo’l qo’ymaslik
31