Page 9 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI

jinoyatchilik, terrorizm va boshqa hodisalar ildiz otib, gullashi uchun sharoit

2
yaratib beradi” .
Hozirda, korruptsiya va u bilan bog’liq holatlarni dunyoning barcha

iqtisodiy rivojlangan mamlakatlari, yoxud, qaloq o’lkalarida ham uchratish

mumkin. Korruptsiyaning salbiy oqibatlarini anglagan holda, uni bartaraf

etishning bir nechta samarali usullari sinab ko’rilgan bo’lsada, afsuski, ayni

zamonda korruptsiyani tag-tomiri bilan yo’q qilishga erishilgani yo’q.

Biz quyida Korruptsiyaning tarixiy ildizlari, turlari, omillari, oqibatlari

hamda kelib chiqish sabablariga e’tibor qaratamiz.

Korruptsiya (lot. Corrumpere — buzmoq) termini odatda mansabdor

shaxslar tomonidan unga berilgan mansab vakolatlari va huquqlardan o’zlarining

shaxsiy manfaatlarini ko’zlab qonunchilik va ahloq qoidalariga zid ravishda

foydalanishini anglatadi. SHuningdek, korruptsiya bilan bog’liq vakolat,

imkoniyatlar, shaxsiy manfaatlar uchun urinishlar, qonun va va ahloqiy
3
printsplarga zid bo’lgan xatta-harakatlar yig’indisini ham qamrab oladi .

Korruptsiyaning tizimli tabiati shundaki, u mamlakatning muhim sohasi bo’lgan
iqtisodiyotga va uning rivojiga to’sqinlik qiladi, halq ruhiyatida davlat idoralariga

nisbatan ishonchsizlik xissini orttiradi.

Transparency International, Jahon banki va boshqa halqaro tashkilotlar

korruptsiyani shaxsiy manfaatlar uchun ishonchli hokimiyatni suiistemol qilish

deb tushunadilar. Bu siyosiy jarayonlarda yirik monopoliyalarning byurokratik

apparatiga qarata ishlatilishi mumkin. Korruptsiya dunyoning barcha

davlatlarida jinoyat sifatida qonunchilikda huquqqa qarshi xati-harakat sifatida

qaraladi. Siyosiy va iqtisodiy tadqiqotlar natijalariga e’tibor qaratsak,

2 United Nations Offise on drugs and srime.Viyenna. United Nations Sonvention against sorruption. United Nations
New York, 2004 Viyenna International Sentre, PO Box 500, A 1400 Viyenna, Austria. -65. www.unods.org
3
United Nations Sonvention against sorruption. United Nations Offise on drugs and srime Viyenna. United Nations
New YOrk, 2004. Printed in Austria V.04-56160—September 2004.
8