Page 10 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI

davlatlarning iqtisodiy o’sishi va rivojlanishiga korruptsiya ulkan to’siq

ekanligini tasdiqlaydi.

Xo’sh, insoniyat uchun jiddiy xavf tug’dirishi mumkin bo’lgan korruptsiya

harakatlari qanday va qachon paydo bo’ldi?

Korruptsiyaning tarixiy o’zaklari ham mavjud. Bu jahon sivilizatsiyasi

tarixida insonlarning qabila bo’lib yashay boshlagan davriga to’g’ri keladi. Unga

ko’ra, qabilada ma’lum mavqega ega bo’lish maqsadida insonlar qabila

sardorlariga sovg’alar berish odatidan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi. O’z

davrida bu holat odatiy jarayon sifatida qabul qilingan bo’lsa, vaqt o’tishi bilan,

jamiyat va davlat qurishda modernizatsiya va globalizatsiya jarayonlari, aholi

qatlamining o’sib borishi natijasida korruptsiya bilan bog’liq xolatlar davlat

manfaatlariga, iqtisodiy o’sish suratlariga va halq ma’naviyatiga salbiy ta’sir

etishini ko’rsatdi.

Poraho’rlikni oldini olish va unga qarshi kurashishda Qadimgi Misr
hukumdorlari qat’iy choralar qo’llagan. Misr fir’avnlari mamlakatda

amaldorlarning oddiy dehqonlarga, hunarmandlarga va xatto harbiy zodagonlarga
nisbatan o’zboshimchalik va qonunga zid bo’lgan xatti- harakatlariga duch

4
kelganlar hamda uni to’xtatishga uringanlar.
Islom dinida ham qaytarilgan illatlardan biri – ta’magirlik, poraxo’rlik

(korruptsiya)dir. Bu so’zning arab tilidagi lug’aviy shakli “دا سف”, “ةو شر”

bo’ladi. Bu so’zlar korruptsiya ma’nosiga qo’shimcha ravishda "buzilish",

"nizom-tartib buzilishi" va "aynish" kabi ma’nolarni ham anglatadi. Jumladan,

muqaddas kitob Qur’oni Karimda “Mol(va boylik)laringizni o’rtalaringizda

botil(yo’llar) bilan yemangiz! SHuningdek, bila turib, odamlarning haqlaridan bir

4
Xrestomatiya gosudarstva i prava zarubejnыx stran. Drevnost i Sredniye veka / sost. V.A.Tomsinov. — M.: Zertsalo,
1999; 2004. — S. 56.
9