Page 124 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา
P. 124
6. การคิดวิเคราะห์กับการคิดเชิงระบบ เป็นการคิดเชิงองค์รวม ภาพรวม ตระหนักถึง
องค์ประกอบย่อยที่มีความสัมพันธ์ มีหน้าที่เชื่อมโยงกัน นำไปใช้ประโยชน์ในการวางแผนการ
ทำงานที่มีประสิทธิภาพหรือแก้ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลหลายด้านที่สัมพันธ์กัน
อย่างไรก็ตามการศึกษาจะต้องเป็นไปเพื่อการคิดวิเคราะห์ และการสร้างสิ่ง
ู
ใหม่ ๆ ให้กับผู้เรียน ให้กับสังคมอย่ตลอดเวลา กระบวนการของการศึกษาจึงต้องเน้นไปที่
การสร้างและพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ และสร้างสรรค์อย่างมีความรับผิดชอบอยู่
่
ตลอดเวลา ไม่ว่าศูนย์กลางของการศึกษาจะอยู่ทีใดก็ตาม โลกได้เปลี่ยนไปแล้ว สังคมได้
เปลี่ยนไปแล้ว ผู้สอนและผู้เรียนต้องร่วมมือกันในการเปลี่ยนกระแสของการศึกษาใหม่ เพื่อให้
การศึกษาเป็นเครื่องมือของการสร้างนวัตกรรมที่สร้างสรรค์อย่างแท้จริง
สรุปได้ว่า ประโยชน์ของการคิดและการคิดวิเคราะห์ ทำให้ผู้เรียนสามารถรู้และเข้าใจ
ประเด็นปัญหาและสาเหตุที่แท้จริง ทำให้สามารถเลือกแนวทางการแก้ปัญหาที่ถูกต้องและ
เหมาะสมได้ ส่งผลให้การแก้ปัญหาและการตัดสินใจในการทำงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
บทสรุป
การคิดและการคิดวิเคราะห์เป็นความรู้พื้นฐานที่สำคัญในการทำงานและการดำเนิน
ชีวิตของผู้เรียนในยุคที่มีความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี รวมทั้งปัญหาที่เกิดขึ้นในสังคม
ภายในประเทศและต่างประเทศล้วนส่งผลกระทบกับผู้เรียนทั้งสิ้น ดังนั้นการมีความรู้และ
์
ทักษะการคิดวิเคราะหจะช่วยให้ผู้เรียนหลุดพ้นจากอุปสรรคและปัญหาในการทำงานและการ
ดำเนินชีวิตตามกระแสสังคมและความเจริญของโลก ซึ่งถือว่าปัญหาทางการศึกษา ในปัจจบัน
ุ
เป็นปัญหาการบริโภคนิยม การแก้ปัญหาจะต้องวิเคราะห์ปัญหาสาเหตุ มองให้ออกว่าปัญหา
่
เกิดขึ้นจากอะไร การปรับปรุงตัวเอง ต้องรู้จักตนเอง และต้องรับฟังความคิดเห็นของผู้อืน
สังเกตและเปรียบเทียบ นำความบกพร่องและจุดอ่อนทั้งหมดมาปรับปรุงตนเอง อย่างไรก็ตาม
การคิดวิเคราะห์จะต้องอาศัยมาตรฐานของเหตุผล เป็นเกณฑ์ตัดสินคุณภาพมาตรฐานทาง
สติปัญญาสากล 8 ประการ ได้แก่ 1) ความชัดเจน (Clarity) เป็นการทำความเข้าใจในข้อ
ความคิดให้ตรงกัน 2) ความถูกต้อง (Accuracy) เป็นการแสดงความถูกต้องของข้อมูลต่าง ๆ 3)
ความแม่นตรง (Precision) เป็นรายละเอียดที่ระบุไว้ตรงกับเรื่องต่าง ๆ 4) ความตรงประเดน
็
(Relevance) เป็นความเกี่ยวข้องที่ตรงกับเรื่องที่คิด 5) ความลึกซึ้ง (Depth) เป็นการแสดงความ
ซับซ้อนของเรื่องหรือสาเหตุ 6) ความกว้าง (Breadth) เป็นการแสดงมุมมองที่ครอบคลุมครบ
ทุกเรื่อง 7) มีเหตุผล (Logic) เป็นความคิดที่มีความต่อเนื่องสนับสนุนซึ่งกันและกัน 8) มี
ความสำคัญ (Significance) แสดงให้เห็นถึงหัวใจของเรื่องอย่างเด่นชัด
เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 96
ุ
ึ
ิ
96 เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา | ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ ์
