Page 119 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา

กระบวนการของการคิดและการคิดวิเคราะห์ 4.3 แสดงออกทางคุณลักษณะส่วนบุคคล เป็นการฝึกฝนและพัฒนาการคิดจนเกิด

กระบวนการคิด มีความหมายครอบคลุมพฤติกรรมการคิดที่สัมพันธ์กันอย่างเป็น เป็นคุณลักษณะที่พึงประสงค์ เช่น การเป็นผู้ใฝ่รู้ การเป็นผู้มีวิสัยทัศน์กว้างไกล เครื่องมือที่ใช ้
ลำดับขั้นตอน มีขอบข่ายสาระ (ฆนัท ธาตุทอง, 2554, น. 32-36) ดังนี ้ ในการวัดคุณลักษณะ ได้แก่ แบบสังเกตพฤติกรรม แบบประเมินตนเอง และแฟ้มสะสมงาน

1. เนื้อหาหรือข้อมูลที่ใช้ในการคิด เช่น ข้อมูลเกี่ยวกับตนเอง หรือการศึกษา สังคม ขั้นตอนของการคิดวิเคราะห์ (ทิศนา แขมมณี และคณะ, 2544, น. 133) มีดังนี ้

เศรษฐกิจ การเมือง เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม เป็นข้อมูลทางวิชาการที่เผยแพร่ในสาธารณะ 1. ผู้เรียนจะต้องรวบรวมข้อมูลทั้งหมดมาจัดระบบหรือเรียบเรียงเพื่อทำความเข้าใจ

็
2. คุณสมบัติเอื้ออำนวยต่อการคิด เช่น การเป็นคนใจกว้าง การรับฟังความคิดเหน 2. ผู้เรียนจะต้องกำหนดมิติ/แง่มุมที่จะวิเคราะห์ โดยใช้ความรู้และประสบการณ์เดิม
ของบุคคลอื่น การมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี การแสวงหาความรู้เพิ่มเติม เพื่อหาคำตอบที่มีคุณภาพ 3. ผู้เรียนจะต้องกำหนดหมวดหมู่/ลักษณะ/คุณสมบัติในมิติหรือแง่มุมที่จะวิเคราะห์

3. กระบวนการที่ใช้ในการคิด แบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 4. ผู้เรียนจะต้องแจกแจงข้อมูลลงแต่ละหมวดหมู่ โดยคำนึงถึงความสัมพันธ์โดยตรง

3.1 กระบวนการที่ใช้ในการรับและส่งข้อมูลหรือสิ่งเร้า เช่น การรับรู้ การฟัง การ 5. ผู้เรียนจะต้องนำข้อมูลแต่ละหมวดหมู่มาจัดเรียงลำดับหรือจัดระบบให้เข้าใจง่าย
อ่าน การเขียน การแสดงออก การพูด การบรรยาย การอธิบาย การย่อและขยายความ 6. ผู้เรียนจะต้องนำข้อมูลแต่ละหมวดหมู่มาเปรียบเทียบ ในแง่ของจำนวนความมาก

3.2 กระบวนการที่ใช้ในการจัดกระทำกับข้อมูล แบ่งออกได้เป็น 5 กลุ่ม คือ น้อย ความสอดคล้อง ความขัดแย้ง ข้อดี ข้อเสีย ความเป็นเหตุเป็นผล ลำดับความต่อเนื่อง

์
3.2.1 กลุ่มที่ทักษะการคิดเป็นแกน เช่น การสังเกต การสำรวจ การถาม กระบวนการคิดวิเคราะห (ฆนัท ธาตุทอง, 2554, น. 142-143; ไพฑูรย์ สินลารัตน ์
3.2.2 กลุ่มที่ใช้ทักษะการคิดระดับสูง เช่น การให้คำนิยาม การประยุกต์ใช ้ และคณะ, 2560, น. 28-29) มีดังนี้

3.2.3 กลุ่มที่ใช้ลักษณะการคิด เช่น การคิดกว้าง การคิดลึกซึ้ง การคิดไกล 1. ผู้เรียนจะต้องกำหนดปัญหา หรือประเด็นที่สนใจที่จะทำการวิเคราะห์ ว่ามีปัญหา

3.2.4 กลุ่มที่ใช้กระบวนการคิด เช่น กระบวนการคิดแก้ปัญหา เป็นขั้นตอนการ อะไร หรือมีประเด็นอะไรที่น่าสนใจ มีขอบเขตของข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์มากน้อยแค่ไหน

คิดให้ได้แนวทางแก้ปัญหา หรือกระบวนการคิดตัดสินใจ เป็นแนวทางที่ใช้ในการตัดสินใจ 2. ผู้เรียนจะต้องกำหนดจุดมุ่งหมายในการวิเคราะห์ ว่าในการวิเคราะห์ครั้งนี้ จะทำ
3.2.5 กลุ่มที่ใช้ควบคุมและประเมินการรู้คิดของตนเอง เป็นการตระหนักรู้ การวิเคราะห์เพื่ออะไร เช่น เพื่อหาสาเหตุ เพื่อหาข้อสรุป เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น

วางแผน ติดตาม และประเมินตนเอง เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ของตนเองให้เป็นไปตามเป้าหมาย 3. ผู้เรียนจะต้องกำหนดแนวทางที่ใช้ในการวิเคราะห์ ว่าจะใช้หลักการ แนวคิด และ
4. การวัดและประเมินการคิด เป็นการประเมินความสามารถในการคิด แบ่งได้ดังนี้ ทฤษฎีใดในการวิเคราะห์ เช่น การจัดหมวดหมู่ของข้อมูล จะใช้เกณฑ์ใดในการจำแนกแยกแยะ

4.1 แสดงออกทางผลของการคิด เป็นคุณภาพของผลงานหรือเนื้อหาที่นำเสนอ 4. ผู้เรียนจะต้องดำเนินการวิเคราะห์ หรือปฏิบัติการวิเคราะห์ข้อมูลตามกรอบหรือ

เครื่องมือที่ใช้วัดผลสัมฤทธิ์ เช่น แบบสอบถาม แบบสำรวจ แบบสังเกตพฤติกรรมการปฏิบัติ ขั้นตอนการวิเคราะห์ที่กำหนด เพื่อให้ได้ผลการวิเคราะห์ที่ถูกต้องและตรงกับความต้องการ
ซึ่งต้องอาศัยเกณฑ์ตัดสินผล 5. ผู้เรียนจะต้องสรุปและนำเสนอผลการวิเคราะห์ตามรูปแบบและวิธีการนำเสนอที ่

4.2 แสดงออกทางกระบวนการคิด เป็นการใช้ทักษะการคิดพื้นฐาน ทักษะการคิด น่าสนใจให้ผู้อื่นเข้าใจง่าย อาจใช้ตารางสรุป หรือตารางวิเคราะห์ข้อมูลตามแนวทาง หรือ

ขั้นสูงและกระบวนการควบคุมและประเมินการรู้คิดของตน สามารถแบ่งแนวทางการวัดได้ 2 เกณฑ์ที่กำหนดไว้ หรือใช้การสรุปปัญหาและสาเหตุ โดยใช้แผนภูมิก้างปลา ประกอบกับการ

แนวทาง คือ นำเสนอผลงานโดยใช้สื่อเทคโนโลยีผสมผสานวิธีการต่าง ๆ ที่น่าสนใจ เช่น การนำเสนอ
4.2.1 การวัดผลตามแนวกลุ่มจิตมิติ (Psychometrics) เป็นการวัดผลโดยใช ้ สื่อผสม การแสดงละคร บทบาทสมมุติ การจัดนิทรรศการ การทำรายงานทางวิชาการ เป็นต้น

แบบทดสอบหรือแบบสอบมาตรฐาน เพื่อวัดความสามารถในการคิด โดยอาศัยเกณฑ์ที่กำหนด แนวทางการคิดวิเคราะห์ (ดิลก ดิลกานนท์, 2556, น. 64-65 อ้างถึงใน ประพันธ์ศิริ

4.2.2 การวัดผลตามแนวการประเมินตามสภาพจริงหรือวัดจากการปฏิบัติจริง สุเสารัจ, 2556, น. 82) มีดังนี ้
(Authentic Performance Measurement) เช่น การสังเกตสภาพการปฏิบัติงาน การแก้ปัญหา 1. กำหนดสิ่งที่จะทำการวิเคราะห์ เช่น วิเคราะห์อะไร มีขอบเขตและนิยามอย่างไร

ี้
งานที่เกิดขึ้นและผลงานที่ได้รับ โดยใช้เกณฑ์ตัวบ่งชและระดับคุณภาพในการประเมิน 2. กำหนดจุดมุ่งหมายในการวิเคราะห์ เช่น เพื่อหาสาเหตุ ข้อสรุปและแนวทางแก้ไข

เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 90 เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 91

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ | เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา 91
์
ึ
ุ
ิ