Page 121 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา

3. กำหนดหลักการที่ใช้ในการวิเคราะห์ เช่น ใช้หลักเกณฑ์ใดในการจำแนกหมวดหมู่ การพัฒนาทักษะการคิดและการคิดวิเคราะห์

4. สรุปและรายงานผลการวิเคราะห์ เช่น ได้ข้อสรุปอย่างไร เพราะอะไร มีการแสดง ทักษะการคิดวิเคราะห์ เป็นทักษะการคิดระดับสูง เป็นองค์ประกอบสำคัญของ
ข้อมูลสนับสนุนและอ้างอิงแหล่งที่มาในการทำรายงานให้ถูกต้องเป็นระบบและชัดเจนมากที่สุด กระบวนการคิดระดับสูง ทั้งการคิดวิจารณญาณและการคิดแก้ปัญหา สิ่งที่สำคัญจะต้องไม่ให้

อย่างไรก็ตามกระบวนการสอนก็จะต้องเปลี่ยนไปด้วย นั่นคือ การสอนต้องสอดคล้อง เกิดความเคยชิน หรือด่วนสรุป หรือมีแรงจูงใจและค่านิยมที่ไม่ถกต้อง ขาดทักษะการคิด และ
ู
กันกับจุดมุ่งหมาย ถ้าอยากให้ผู้เรียนคิดวิเคราะห์ ผู้สอนจะต้องจัดสภาพแวดล้อมและกิจกรรม ไม่มีเหตุผล ถือเป็นอุปสรรคในการคิด การคิดวิเคราะห์นำไปสู่การคิดสร้างสรรค์และการคิด
ให้ผู้เรียนได้วิเคราะห์ตลอดเวลา (Criticality-Based Instruction) ไม่ใชผู้สอนวิเคราะห์ให้ดูเท่านั้น ตัดสินใจแก้ไขปัญหาได้อย่างมีเหตุผล (ฆนัท ธาตุทอง, 2554, น. 323-325)
่
เช่นเดียวกัน ถ้าต้องการให้ผู้เรียนมีความคิดสร้างสรรค์ ผู้สอนต้องจัดเงื่อนไขการเรียนรู้ ให้ เทคนิคการส่งเสริมการคิดวิเคราะห (ไพฑูรย์ สินลารัตน และคณะ, 2560, น. 29-
์
์
ผู้เรียนได้พัฒนาความคิดสร้างสรรค์อยู่อย่างสม่ำเสมอ (Creativity-Based Instruction) รวมถึง 30) มีดังนี ้
การจัดสภาพการเรียนการสอน และเงื่อนไขให้ผู้เรียนได้ผลิตหรือสร้างผลงานออกมาเป็น 1. การวิเคราะห์จากนิทาน โดยให้เลือกนิทานที่สนใจในการอ่านและให้คิดวิเคราะห์

รูปธรรมที่ชัดเจน (Productivity-Based Instruction) เช่นเดียวกับการฝึกความรับผิดชอบ ที ่ 2. การวิเคราะห์โดยใช้คำถามกระตุ้น ซึ่งเป็นคำถามที่จะเป็นตัวกระตุ้นให้ผู้เรียนคิด

ผู้สอนจะต้องฝึกให้เขามีความรับผิดชอบต่อตนเอง และต่อสังคมในสภาพที่เป็นจริง จากข้อสังเกตหรือสงสัยของตัวผู้เรียนเอง
(Responsibility-Based Instruction) และหล่อหลอมให้เกิดเป็นตัวตนของผู้เรียนเอง ในระบบ 3. การวิเคราะห์จากการสังเกตสิ่งต่าง ๆ หรือเหตุการณ์รอบตัว มีสิ่งรอบตัวที่นำมา

การศึกษาแนวผลิตภาพ แนวผลผลิตนิยมเชิงสร้างสรรคและการเน้นให้ผู้เรียนการเปลี่ยนแปลง ฝึกวิเคราะห์ได้ เช่น เหตุการณ์ในโรงเรียน ชุมชน สังคม ทั้งในและต่างประเทศที่น่าสนใจนำมา
์
วิธีคิด และวิธีดำเนินการทางการศึกษา เป็นการเปลี่ยนแปลงกระบวนการทัศน์ใหม่ โดยการทำ วิเคราะห์

่
ั
่
ั
ให้การศึกษามีเป้าหมายทีชดเจนขึ้นวาจะจดการศึกษาเพื่ออะไร ซึ่งเป้าหมาย คือ การที่จะ 4. การวิเคราะห์จากชีวิตประจำวันของตนเอง โดยใช้กิจกรรมในชวิตประจำวันในการ
ี
ให้การศึกษาเป็นไปเพื่อการวิเคราะห์วิจารณ์แล้วนำไปสู่การสร้างการพัฒนา การได้มาซึ่ง วิเคราะห์ เช่น ค่าใช้จ่ายของตนเอง วิธีการเรียน วิธีการดูแลสุขภาพ
ผลผลิตใหม ๆ และต้องเป็นผลผลิตที่มีความคิดใหมและความคิดสร้างสรรค์อยู่ในตัวด้วย 5. การวิเคราะห์เหตุการณ จากสถานการณ จากสถานที่จริงในชุมชน เป็นการใช ้
่
่
์
์
(ไพฑูรย์ สินลารัตน์, 2549) ปัญหาหรือสิ่งทีสนใจ ศึกษาจากสถานการณ์จริงในชุมชนมากำหนดและคิดวิเคราะห เช่น
์
่
สรุปได้ว่า กระบวนการของการคิดและการคิดวิเคราะห เป็นขั้นตอนที่ต้องอาศย ปัญหาน้ำท่วม ภัยแล้ง เป็นต้น
ั
์
ความรู้และทักษะการคิดพื้นฐานและการคิดขั้นสูงในการวิเคราะห์ สามารถวัดได้โดยใช้การ 6. วิเคราะห์บุคคลในชุมชน เป็นการศึกษาจากบุคคลสำคัญในชุมชนว่าทำไมบุคคล
ประเมินการปฏิบัติตามสภาพจริง หรือพิจารณาจากผลที่เกิดขึ้นตามกระบวนการคิด และ เหล่านั้นถึงประสบความสำเร็จ หรือสาเหตุที่ได้รับเลือกเป็นบุคคลตัวอย่าง
กระบวนการคิดวิเคราะห์ มี 8 ขั้นตอน ดังนี้ 7. การวิเคราะห์ข่าว เป็นการนำข่าวที่น่าสนใจในปัจจุบันมาวิเคราะห์ในแง่มุมต่าง ๆ
1. กำหนดประเด็นและปัญหาที่สนใจ เช่น การศึกษา สังคม และสิ่งแวดล้อม และนำเสนอให้เกิดประโยชน์ในการเรียนรู้

2. กำหนดจุดมุ่งหมายในการวิเคราะห์ หรือมิติหรือแง่มุมที่ต้องการวิเคราะห์ 8. การวิเคราะห์กรณีตัวอย่าง เป็นการนำกรณีตัวอย่างที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่เรียนมา

3. กำหนดขอบเขตของประเด็นปัญหา เช่น ขนาดของพื้นที่ จำนวนของข้อมูล ให้ฝึกวิเคราะห์ เช่น กรณีตัวอย่าง การติดเกมของผู้เรียนในชั้นเรียน
4. รวบรวมข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์ นำมาจัดเรียงลำดับและแบ่งหมวดหมู่ 9. การวิเคราะห์โดยใช้เทคนิคและวิธีการจัดการเรียนรู้ส่งเสริมการคิด เช่น เทคนิค

5. กำหนดหลักเกณฑ์ในการวิเคราะห์ โดยคำนึงถึงความสัมพันธ์ของข้อมูล การสอน K-W-L หรือใช้ผังกราฟิกมาส่งเสริมให้ผู้เรียนคิดวิเคราะห์

6. ดำเนินการวิเคราะห์ตามหลักเกณฑ์ หรือใช้ความรู้และประสบการณ์เดิม 10. การวิเคราะห์จากวารสารและงานวิจัย ให้เลือกเรื่องที่สนใจมาวิเคราะห์นำเสนอ
7. สรุปและนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูล ในรูปแบบตารางหรือผังกราฟิก 11. การวิเคราะห์จากเรื่องราวในอินเทอร์เน็ต เพื่อให้รู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงของ

8. จัดทำรายงานการวิเคราะห์ปัญหาและสื่อการนำเสนอเพื่อเผยแพร่ข้อมูล โลกและผู้อื่น

เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 92 เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 93

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ | เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา 93
ึ
ิ
์
ุ