Page 35 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา

1. ขอบข่ายด้านกลุ่มเป้าหมายของการจัดการศึกษา 4. ขอบข่ายด้านรูปแบบและระบบการจัดการศึกษา

กลุ่มเป้าหมายในการจัดการศึกษา คือ สมาชิกทุกคนในสังคมไทย จำแนกเป็น 5 รูปแบบและระบบของการจัดการศึกษาตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ
์
ั
กลุ่ม (ปรัชญา เวสารัชช, 2545, น. 6-8) ได้แก่ 1) เด็กก่อนวัยเรียน อายุ 0-2 ปี จะต้องได้รบ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม แบ่งเป็น 3 ระบบใหญ่ ๆ (ทวีป อภิสิทธิ์, 2554, น. 4-18) ได้แก่
การส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา 2) เด็กในวัยเรียนการศึกษา 1) การศึกษาในระบบ (Formal Education) เป็นการจัดการศึกษาให้กับบุคคลที่อยู่ในสถานศึกษา

ู
ขั้นพื้นฐาน อายุ 4-18 ปี และการศึกษาอุดมศึกษา อายุ 18 ปีขึ้นไป จะต้องมีเป้าหมายชีวิต และ ทุกระดับ ตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงระดับอุดมศึกษา ทั้งของรัฐและเอกชนมีรูปแบบของหลักสตร
เลือกศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาตามความศักยภาพ 3) ผู้ด้อยโอกาสหรือมีลักษณะพิเศษ เนื้อหาสาระ วิธีการจัดการเรียนการสอน กิจกรรมการเรียนรู้และการวัดและประเมินผลที ่

ี
่
้
จะต้องได้โอกาสได้รับการศึกษาและสามารถใชชวิตได้ตามปกติเชนเดียวกับบุคคลทั่วไป 4) ผู้ที่ กำหนดไว้เป็นลายลักษณ์อักษรอย่างชัดเจน 2) การศึกษานอกระบบ (Non-Formal Education)
มีงานทำหรือประกอบอาชีพแล้ว จะต้องได้รับการฝึกอบรมให้มีทักษะความชำนาญในการ เป็นการจัดการศึกษาให้กับบุคคลที่อยู่นอกสถานศึกษาทุกระดับ ทุกประเภท ทั้งของรัฐและ
ปฏิบัติงาน 5) ประชาชนทั่วไป จะต้องได้รับการพัฒนาตามความต้องการของตนเองให้ทันความ เอกชนได้ศึกษาตามความต้องการ มีความยืดหยุ่นและหลากหลายในการจัดกิจกรรมการเรียน

เปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและความเจริญของประเทศ การสอนเพื่อต่อยอดความรู้และประสบการณ์เดิมของผู้เรียนให้สูงขึ้น มีการวัดประเมินที่เน้น

2. ขอบข่ายด้านหลักการพื้นฐานในการจัดการศึกษา การปฏิบัติได้จริง 3) การศึกษาตามอัธยาศัย (Informal Education) เป็นการศึกษาที่เป็น
่
การจัดการศึกษาสมัยใหม มีหลักการที่สำคัญ (ปรัชญา เวสารัชช์ และคณะ, กระบวนการเรียนรู้ในวิถีชีวิตตามธรรมชาติของแต่ละบุคคล ตามความจำเป็นและความ
2550, น. 25-28) ได้แก่ 1) การศึกษาเพื่อการเรียนรู้ และไตร่ตรองตนเองตลอดชีวิต คือ ต้องการ เป็นการเรียนรู้ที่ไม่มีรูปแบบ และผู้เรียนสามารถวัดและประเมินผลได้ด้วยตนเอง ซึ่ง

ความสามารถในการรู้คิด 2) การศึกษาเพื่อความเท่าเทียม และการเข้าถึงการศึกษาของ จากที่กล่าวมาทั้ง 3 ระบบ เป็นรูปแบบการศึกษาตลอดชีวิต (Lifelong Education) ที่บูรณาการ

กลุ่มเป้าหมายทุกระดับ คือ การลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และให้โอกาสทางการศึกษา ระหว่างการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอย่างผสมผสาน
กับบุคคลทุกกลุ่มอย่างเท่าเทียมและเสมอภาค 3) การศึกษาด้วยวิธีการหลากหลาย คือ การ กลมกลืน ทำให้บุคคลสามารถเรียนรู้ด้วยตนเองตามศักยภาพ เพื่อให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง

พัฒนาเทคนิคและวิธีการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียนที่มีความ ของโลก และสามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต ดังภาพ 1

แตกต่างและหลากหลาย 4) การศึกษาจากทุกที่และทุกเมื่อ คือ การประยุกต์ใช้สื่อและ
เทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดการเรียนการสอน 5) การศึกษาเพื่อการนำตนเอง คือ การศึกษาตาม การศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ การศึกษาตามอัธยาศัย

ความต้องการและความสนใจของบุคคลอย่างอิสระ ไม่จำกัดเวลาและรูปแบบ (Formal Education) (Non-Formal Education) (Informal Education)

3. ขอบข่ายด้านองค์ประกอบของการจัดการศึกษา
องค์ประกอบของการจัดการศึกษาโดยทั่วไป มี 8 องค์ประกอบหลัก (ปรัชญา การศึกษาตลอดชีวิต (Lifelong Education)

ั
เวสารัชช, 2545, น. 8-9) ได้แก่ 1) เนื้อหาสาระในการศึกษา คือ หลักสูตรที่มีความทันสมย ที่มา : ทวีป อภิสิทธิ์ (2554, น. 17-18)
์
สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน 2) ครูผู้สอน คือ ผู้ประกอบวิชาชีพชนสูงมีความสามารถ
ั้
ในการถ่ายทอดความรู้เนื้อหาสาระตามหลักสูตร 3) สื่อและอุปกรณ์การศึกษา คือ เครืองมือที่ ภาพ 1 กรอบมโนทัศน์ของรูปแบบการศึกษาในประเทศไทย 4 รูปแบบ
่

ใช้ในการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียน 4) รูปแบบและวิธีการเรียนรู้ คือ
สรุปได้ว่า ขอบข่ายของการศึกษาในประเด็นคัดสรรทางการศึกษา ผู้เรียนสามารถ
กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคญ 5) ผู้บริหารและผู้ที่สนับสนุน คือ
ั
ศึกษาในประเด็นและปัญหาที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มเป้าหมายของการจัดการศึกษาทุกช่วงวัย
ผู้รับผิดชอบและสนับสนุนการจัดการศึกษา 6) งบประมาณทางการศึกษา คือ เงินสนับสนุนที่ หลักการพื้นฐานในการจัดการศึกษา องค์ประกอบของการจัดการศึกษา และรูปแบบการศึกษา
ใช้ในการจัดการศึกษา 7) อาคารและสภาพแวดล้อม คือ สถานทีที่ใช้ในการจัดการเรียนการ
่
ในประเทศไทย เพื่อนำเสนอผลการวิเคราะห์ และแนวทางแก้ไข หรือข้อเสนอแนะเชิง
สอน 8) ผู้เรียน คือ ผู้ที่มีความต้องการเรียนรู้และอยากพัฒนาของตนเองให้ดีขึ้น
เปรียบเทียบกับแนวคิดการจัดการศึกษาของต่างประเทศได้

เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 6 เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 7

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ | เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา 7
ึ
์
ุ
ิ