Page 38 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา
P. 38
สรุปได้ว่า ความสำคัญของการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ช่วยให้ผู้เรียนได้รับความรู้
ใหม่ ๆ ในแต่ละสาขาวิชาชีพ มีทักษะการค้นหาความรู้ที่ทันสมัย ทำให้ได้ข้อมูลสารสนเทศที่มี
คุณภาพ เป็นแนวทางในการวิเคราะห์และการเรียบเรียงผลงานเชิงสร้างสรรค์ที่ก่อให้เกิด
ประโยชน์ในการสร้างองค์ความรู้ทางวิชาการที่ถูกต้องและสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น
กระบวนการของการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง
วิธีการศึกษาค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเองเป็นพื้นฐานที่สำคัญในกระบวนการศึกษา
์
ดังหัวใจนักปราชญ ที่กล่าวคือ “สุ จิ ปุ ลิ” ได้แก่ การฟัง (สุตตะ) การอ่าน (จินตนะ) การถาม
(ปุจฉา) และการจดบันทึก (ลิขิต) (ชญาภรณ์ กุลนิติ, 2553, น. 315; สายฝน บูชา, 2556, น.
5-6) ซึ่งผู้เรียนจะต้องรู้วิธีเรียนเหล่านี้เป็นพื้นฐานจึงจะทำให้การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง
เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผล ดังนี ้
1. ผู้เรียนจะต้องมีทักษะในการฟัง (สุตตะ) คือ การฟังข้อความที่ได้จากผู้พูดให้มาก
เป็นการฟังอย่างตั้งใจ มีสมาธิ และการคิดตามเพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุดจากเรื่องที่ฟังในครั้งนั้น
2. ผู้เรียนจะต้องมีทักษะในการอ่าน (จินตนะ) คือ การทำความเข้าใจเนื้อหาที่มากใน
เวลาที่น้อยที่สุดอย่างมีวิจารณญาณ และคิดวิเคราะห์ข้อมูลให้เป็นเพื่อใช้ประโยชน์ในการอ่าน
3. ผู้เรียนจะต้องมีทักษะในการถาม (ปุจฉา) คือ การไต่ถามความรู้จากผู้รู้ในเรื่องที ่
สงสัยหรือสิ่งที่ไม่เข้าใจหลังจากการฟังและการอ่าน โดยมีมารยาทและรู้จักเวลาในการถามผู้รู้
4. ผู้เรียนจะต้องมีทักษะในการจดบันทึก (ลิขิต) คือ การเขียนสรุปใจความสำคัญที่ได้
จากการฟัง การอ่าน การถามผู้รู้ เพื่อป้องกันการหลงลืม และเก็บไว้ใช้ในการทบทวนความรู้ใน
การศึกษาเล่าเรียนของตนเอง หรือการถ่ายทอดเรื่องราวต่าง ๆ ที่ได้จากการศึกษาค้นคว้า
อย่างไรก็ตามวิธีการศึกษาค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเองได้มีการพัฒนาแนวคิดขึ้น
อย่างหลากหลายตามนักวิชาการแต่ละยุคสมัย มีสิ่งอำนวยความสะดวกและเทคโนโลยีต่าง ๆ
ช่วยให้ผู้เรียนได้ศึกษาและเรียนรู้ ถึงแม้กระนั้นผู้เรียนยังคงต้องเรียนรู้กระบวนการของ
การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองเพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจในการปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง
กระบวนของการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง มีนักวิชาการทั้งในประเทศและต่างประเทศ
ได้ศึกษาไว้อย่างกว้างขว้าง (ชญาภรณ์ กุลนิติ, 2553, น. 327-330; รุ่งฤดี อภิวัฒนศร และ
คณะ, 2558, น. 9; สายฝน บูชา, 2556, น. 5) โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ใน
เนื้อหาวิชานั้น ๆ และมีความรู้ในกระบวนการศึกษาค้นคว้า สามารถสรุปขั้นตอนหรือ
กระบวนการที่สำคัญในการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองของผู้เรียนในยุคปัจจุบันได้ 6 ขั้นตอน ตาม
รายละเอียด ดังนี ้
เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 10
ิ
ุ
ึ
10 เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา | ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ ์
