Page 53 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา
P. 53
สรุปได้ว่า การเลือกใช้สารสนเทศและแหล่งสารสนเทศ ผู้เรียนจะต้องพิจารณาจาก แต่อย่างไรก็ตามหากผู้เรียนขาดเทคนิคในการค้นหาสารสนเทศก็อาจทำให้ผู้เรียนใช ้
ความถูกต้องของเนื้อหาและความน่าเชื่อถือของแหล่งสารสนเทศ ความสะดวกในการเข้าถึง เวลานานในการค้นหา ทำให้งานเสร็จไม่ทันตามเวลาที่กำหนด ดังนั้น ผู้เรียนจึงต้องศึกษา
สารสนเทศทั้งเวลาและงบประมาณจะต้องเกิดความคุ้มค่าในการใช้ประโยชน์จากสารสนเทศ เทคนิคการใช้เครื่องมือในการสืบค้นสารสนเทศ เพื่อให้ผู้เรียนได้ใช้ประโยชน์จากการศึกษา
และสิ่งที่สำคัญจะต้องให้สอดคล้องกับลักษณะของเนื้อหาที่ต้องการ เช่น ถ้าต้องการค้นหา ค้นคว้าหาความรู้ใหม่ ๆ เพื่อการประกอบอาชีพและการพักผ่อนหย่อนใจได้อย่างมี
์
์
หนังสือด้านการศึกษา ควรระบุคำสำคัญ ชื่อหนังสือ ชื่อผู้แต่ง หรือปีที่พิมพ์ให้เฉพาะเจาะจง ประสิทธิภาพ (ชญาภรณ์ กุลนิติ, 2553, น. 190) เช่น การใช้อุปกรณคอมพิวเตอร หรือ
เพื่อจำกัดขอบข่ายการค้นหา จะทำให้ได้สารสนเทศที่ต้องการเร็วขึ้น เป็นต้น โทรศัพท์สมาร์ทโฟน (Smartphone) เป็นเครื่องมือในการสืบค้นสารสนเทศ โดยใช้เทคนิคการ
สืบค้นบรรณานุกรมในฐานข้อมูลห้องสมุด (Online Public Access Catalog : OPAC) เป็นต้น
แนวคิดเกี่ยวกับการสืบค้นสารสนเทศทางการศึกษาเพื่อการศึกษาค้นคว้า เครื่องมือช่วยค้นสารสนเทศ (Information Searching Tools) คือ เครื่องมือ สื่อหรือ
่
ความหมายของการสืบค้นสารสนเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า อุปกรณ์ที่จัดทำขึ้นเพื่อชวยให้ผู้ใช้บริการสามารถค้นหาสารสนเทศที่ต้องการได้สะดวกรวดเร็ว
การสืบค้นสารสนเทศ คืออะไร การสืบค้นสารสนเทศ (Information Retrieval / และตรงตามความต้องการของผู้ใช้ ส่วนใหญ่เป็นข้อมูลบรรณานุกรม (Bibliographic Data)
ุ
Information Searching) คือ กระบวนการในการค้นหาเอกสาร หรือข้อมูลที่ต้องการโดยใช ้ (ชญาภรณ์ กลนิติ, 2553, น. 191) อีกทั้งยังช่วยให้ทราบจำนวนและรายละเอียดต่าง ๆ ของ
ุ
ื
เครื่องมอช่วยในการค้นหาเอกสารในรูปแบบต่าง ๆ (ชญาภรณ์ กุลนิติ, 2553, น. 189-190) ซึ่ง สารสนเทศ เช่น ชื่อผู้แต่ง ชื่อเรื่อง หรือหมวดหมู่ของสารสนเทศที่จัดไว้บริการในห้องสมด
่
มีจุดมุ่งหมายหลักเพื่อให้ผู้ใช้สามารถค้นหาทรัพยากรสารสนเทศที่ต้องการได้อย่างสะดวกและ (ชญาภรณ์ กุลนิติ, 2553, น. 195) และการเข้าถึงสารสนเทศสมัยใหมจะต้องใช้อุปกรณ ์
รวดเร็วในจำนวนมากที่สุดและใช้เวลาน้อยที่สุด (พนิดา สมประจบ, 2555, น. 1-2) คอมพิวเตอร์ในการเชื่อมต่อกับระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เป็นเครื่องมือที่ได้รับความนิยมใน
การใช้เทคนิคการสืบค้นสารสนเทศ จึงเป็นวิธีการที่จะทำให้ผู้เรียนเข้าถึงสารสนเทศ ยุคปัจจุบัน เช่น การใช้โปรแกรมค้นดู (Browser) หรือระบุเว็บไซต์ขององค์กรต่าง ๆ ทั้งรัฐและ
(Information Access) สามารถสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ในวิชาชีพ และประสบความสำเร็จใน เอกชนที่ต้องการได้ (คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556, น. 73)
่
การเรียนรู้ได้ ดังนั้นผู้เรียนจึงต้องมีทักษะการใช้เครื่องมือในการสืบค้นสารสนเทศในแหลง ลักษณะของเครื่องมือการสืบค้นสารสนเทศที่ได้รับความนิยม แบ่งได้ 3 ประเภท คือ
บริการสารสนเทศต่าง ๆ ทั้งในและนอกสถาบันการศึกษา เพื่อให้สามารถเข้าถึงสารสนเทศใน 1. รายการข้อมูลสารสนเทศที่จัดอยู่ในรูปแบบของวัสดุสิ่งพิมพ์ ซึ่งผู้เรียนจะต้องใช ้
่
ฐานข้อมูลออนไลน์ได้ เชน การเข้าถึงในฐานข้อมูลและการใช้เครื่องมือสืบค้นสารสนเทศใน บัตรรายการชื่อทรัพยากรของห้องสมุดในการค้นหา เช่น หนังสือ ดรรชนี บรรณานุกรม เป็นต้น
์
่
ู
ระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556, น. 29) 2. รายการข้อมูลสารสนเทศที่จัดอยในรูปแบบของเอกสารอิเล็กทรอนิกส ซึ่งผู้เรียน
สรุปได้ว่า การสืบค้นสารสนเทศ คือ กระบวนการแสวงหาเอกสารและข้อมูลที่ จะต้องใช้อุปกรณ์คอมพิวเตอร์เข้าถึงฐานข้อมูลของห้องสมุดในการค้นหา เช่น รายการ
ต้องการโดยใช้เครื่องมือและวิธีการค้นหาทรัพยากรสารสนเทศออนไลน์ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถ ออนไลน์ (Online Public Access Catalog : OPAC)
เข้าถึงสารสนเทศได้อย่างถูกต้อง ตรงกับความต้องการมากที่สุด และใช้เวลาค้นหาน้อยที่สุด 3. รายการข้อมูลสารสนเทศที่จัดอยู่ในฐานข้อมูลออนไลน์ (Online Database) ซึ่ง
ผู้เรียนจะต้องใช้โปรแกรมค้นหา (Search Engine) บนระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (Internet)
ลักษณะของเครื่องมือการสืบค้นสารสนเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า โดยระบุ URL ที่อยู่ของเว็บไซต์ (Uniform Resource Locator) เพื่อหาบรรณานุกรม บทคัดย่อ
สิ่งแรกที่ต้องทำก่อนการสืบค้นสารสนเทศให้ได้ตรงกับความต้องการของผู้เรียน คือ หรือข้อมูลเนื้อหาเต็ม (Full Text) และสื่อประสม (Multimedia) ซึ่งแบ่งลักษณะของวิธีการค้นหา
การวิเคราะห์ความต้องการในการใช้สารสนเทศ ซึ่งผู้เรียนจะต้องตอบให้ได้ก่อนว่าต้องการ เอกสารอิเล็กทรอนิกส์ ได้ 2 แบบ (พนิดา สมประจบ, 2555, น. 2) ดังนี ้
สารสนเทศอะไร และสิ่งที่ต้องการอยที่แหล่งใด การเลือกแหล่งสารสนเทศจะต้องกำหนด 3.1 การสืบค้นแบบง่าย (Basic Search) เป็นวิธีการสืบค้นที่ผู้เรียนทราบ
ู
่
่
ขอบเขตการค้นหาให้เหมาะสม ครอบคลุมประเด็นและปัญหาที่ต้องการศึกษา และเลือก รายละเอียดของสารสนเทศบางส่วน โดยใช้คำค้นของสารสนเทศที่ต้องการในการค้นหา เชน
เครื่องมือการสืบค้นที่เหมาะสมกับสารสนเทศ จึงจะทำผู้เรียนได้สารสนเทศที่ต้องการมากที่สุด ชื่อผู้แต่ง (Author) ชื่อเรื่อง (Title) คำสำคัญ (Keyword) หัวเรื่อง (Subject) เป็นต้น
เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 24 เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 25
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ | เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา 25
ุ
ิ
์
ึ

